يكى از مسلمانان در ذمّ ابوتراب روايت مىكند ، نقيض و مخالف آن را درباره صحابه روايت كنيد و نزد من بفرستيد ، كه اين كار نزد من محبوبتر و چشمم بدان روشنتر است ، و در كوبيدن برهان ابوتراب و شيعيانش كارآمدتر و از فضائل و مناقب عثمان بر آنان دشوارتر است ! »
نامه معاويه براى مردم خوانده شد و اخبار ساختگى و بىريشه در مناقب صحابه فزونى گرفت و مردم به روايت موضوعاتى از اين دست پرداختند ؛ تا آنجا كه اين روايات موضوع منابر اسلامى قرار گرفت و مبناى دروس مكتبخانهها گرديد و ذهن كودكان و نوجوانان از آنها انباشته شد و همچون قرآن به روايت و آموزش آن پرداختند و حتى دختران و زنان و خدم و حشم خود را نيز از آن بىنصيب نگذاشتند و بعد ، بر اساس آن پرورش يافتند و بر مبناى آن تا آنگاه كه خدا خواست درنگ كردند ! و بدين خاطر احاديث ساختگى پرشمار و تهمتهاى پراكنده غالب آمد و فقها و قضات و واليان را به دنبال خود كشيد . . . « 1 » »
و ابن عرفه معروف به « نفطويه » از بزرگان و اعلام محدثان در تاريخ خود موضوعى روايت كرده كه با آنچه گذشت تناسب دارد . او گويد : « بيشتر احاديث ساختگى فضائل صحابه در ايام بنىاميه و براى تقرّب به آنها جعل گرديده است ؛ بدين گمان كه بنىهاشم را با اين احاديث خوار و خشمگين سازند ! « 2 » »
هامش
( 1 ) - شرح نهج البلاغه ابن ابىالحديد ، ج 3 ص 15 - 16 . و مدائنى ابوالحسن على بن محمدبن عبداللّه متوفاى 315 هجرى است . فهرست النديم ص 115
( 2 ) - همان ، و فجرالاسلام ، ص 213 . و نفطويه ، ابراهيمبن محمدبن عرفه ازدى ، خطيب در تاريخ بغداد گويد : « راستگوست و مصنفات بسيار دارد » و مسعودى در اول مروج الذهب ج 1 ص 23 گويد : « و تاريخ ابوعبداللّه ملقب به نفطويه انباشته از ملاحت و انبوه از فوائد است . در تاليف و تصنيف سرآمد اهل زمان خود بوده است » اسامى مؤلفات او در « هدية العارفين » ص 5 آمده است و گويد او متوفاى 323 ه - است .