كورههاى فارس و كرمان
گويند : علاء بن حضرمى كه عامل عمر بن خطاب بر بحرين بود ، هرثمة بن عرفجهء بارقى از قوم ازد را گسيل داشت و او جزيرهيى را در دريا نزديك فارس بگشود . سپس عمر به علاء بنوشت تا وى را به يارى عتبة بن فرقد سلمى فرستد و او چنان كرد . هنگامى كه عمر ، عثمان بن ابى العاصى ثقفى را بر بحرين و عمان گمارد ، وى آن دو ناحيه را مقهور ساخت و اهل آنها را به نظم و اطاعت در آورد ، و آنگاه برادر خويش حكم بن ابى العاصى را با سپاهى عظيم از طوايف عبد قيس و ازد و تميم و بنو ناجيه و ديگران ، از راه دريا به فارس فرستاد و او جزيرهء ابر كاوان را بگشود و سپس به توج رفت كه جزء سرزمين اردشير خره است و معنى اردشير خره ، شكوه اردشير است .
به روايت ابو مخنف ، عثمان بن ابى العاصى خود از دريا گذشت و به فارس رسيد و در توج فرود آمد و آن را بگشود و در آن مساجد بساخت و آن بلد را خانهء مسلمانان كرد و از طايفهء عبد قيس و جز ايشان در آنجا سكونت داد . وى از توج به ارجان كه مجاور آن بود تاخت و تاز مىكرد . سپس با دريافت نامهيى از عمر به عمان و بحرين رفت و برادر خود حكم را به جاى خويش گمارد . ديگران جز ابو مخنف گفتهاند كه حكم در سال نوزده توج را بگشود و مسلمانان را از عبد قيس و جز ايشان در آنجا منزل داد .
گويند : آمدن اعراب به فارس بر شهرك مرزبان و والى فارس گران آمد و دشوار افتاد و خبر قهر و دليرى ايشان و پيروزى آنان بر هر دشمنى كه سر راهشان بوده است به سمع وى رسيد و سپاهى عظيم گرد آورد و برفت تا به راشهر از سرزمين شاپور رسيد كه