كرد و نهرهائى در آن بكند و روادان را از آن ملك به رواد بن ابى بكره واگذار كرد . در نهر راء ماهى راء صيد مىشود و تسميه آن نيز از همين رو است . ارض حمران كه معاويه به اقطاع وى داده بود كنار همين نهر است . نهر مكحول به مكحول بن عبيد الله احمسى منسوب است و او پسر عم شيبان است كه صاحب مقبرهء شيبان بن عبد الله ، و رئيس شرطهء ابن زياد بوده است . مكحول دربارهء اسبان شعر مىگفت . اين نهر از اقطاعات عبد الملك بن مروان بود . به گفتهء قحذمى نهر مكحول به مكحول بن عبد الله سعدى منسوب است .
قحذمى گويد كه شط عثمان را عثمان بن ابى العاصى ثقفى از عثمان بن عفان در ازاى مالى كه در طائف داشت خريدارى كرد و به قولى آن را به جاى خانهء خود در مدينه گرفت و عثمان بن عفان آن خانه را به مسجد اضافه كرد . عثمان بن ابى العاصى حفصان را به برادر خود حفص بن ابى العاصى و اميتان را به برادر ديگرش امية بن ابى العاصى به اقطاع داد و حكمان را به برادرش حكم بن ابى العاصى و مغيرتان را به برادر ديگرش مغيره سپرد . هم او گويد كه نهر ارحاء از آن ابو عمرو بن ابى العاصى ثقفى بود .
مدائنى گويد : زياد جموم را كه همان زيادان است در كنار شط به اقطاع سپرد . وى به عبد الله بن عثمان گفت : اقطاعى را تنفيذ نخواهم كرد مگر آنكه آن را كشت كنيد . زياد املاكى را به اقطاع مىسپرد و دو سال مهلت مىداد كه كشت كنند و گر نه باز مىستاند .
جموم از آن ابو بكره بود و سپس به عبد الرحمن بن ابى بكره تعلق گرفت . ازرقان به ازرق بن مسلم آزاد كردهء بنو حنيفه ، و محمدان به محمد بن على بن عثمان حنفى ، و زيادان به زياد مولاى بنو هيثم ، كه جد مونس بن عمران بن جميع بن يسار و جد مادرى عيسى بن عمر نحوى و حاجب بن عمر بوده ، منسوب است . نهر ابو الخصيب به ابو الخصيب مرزوق آزاد كردهء منصور منسوب است .
فتوح البلدان ( فارسى ) — صفحة 507
مساهمون: أحمد بن يحيى بن جابر ( البلاذري )
ص٥٠٧