خويش ايمن باشند . پس نهاوند را ماه دينار ناميدند « 1 » . از آن پس دينار نزد سماك مىآمد و برايش هديه مىآورد و با وى بر سر الفت بود .
ابو مسعود كوفى از مبارك بن سعيد و او از پدرش روايت كرد كه گفت : نهاوند را اهل كوفه و دينور را اهل بصره فتح كردند و چون شمار مسلمانان در كوفه بسيار شد نياز به افزودن بر مناطقى كه خراجش ميان ايشان تقسيم شود پديد آمد . پس دينور از آن اهل كوفه شد و به جاى آن نهاوند به بصريان تعلق گرفت زيرا كه نهاوند جزء اصبهان بود . بدينسان تفاوت خراج دينور و نهاوند عايد اهل كوفه شد . پس آنگاه نهاوند را ماه بصره و دينور را ماه كوفه ناميدند و آن در خلافت معاويه بود .
جماعتى از اهل علم مرا حكايت كردند كه حذيفة بن يمان از جملهء انصار بود و او همان حذيفة بن حسيل بن جابر عبسى حليف بنو عبد الاشهل است و مادرش رباب دختر كعب بن عدى از قوم عبد الاشهل بود . پدر حذيفه روز احد كشته شد . او را عبد الله بن مسعود هذلى به خطا و به گمان آنكه كافر است كشت و رسول الله ( ص ) بفرمود تا ديه او را بپردازد لكن حذيفه وى را به خاطر مسلمانان ببخشيد . واقدى مىگفت حسيل را يمان مىخواندند زيرا كه با يمن تجارت مىكرد و چون به مدينه آمد گفتند يمانى آمد . كلبى گويد : نام حذيفه ، حذيفة بن حسيل بن جابر بن ربيعة بن عمرو بن جروه است . و جروه همان يمان است كه حذيفه را به وى نسبت مىدهند حال آنكه ميان ايشان پدران چندى فاصلهاند . جروه در عهد جاهليت خونى ريخته و به مدينه گريخته ، با بنو عبد الاشهل حليف شده بود و كسانش گفتند او يمانى است زيرا با قومى يمانى
هامش
( 1 ) . ماه به معنى شهر و ناحيه و به احتمال بسيار واژه فارسى پهلوى است .