رفتند . حجر بن عدى كندى بر ميمنه و عمر بن معدى كرب بر سواران و طليحة بن خويلد بر پيادگان فرماندهى داشتند . سر كردهء عجمان در آن روز خرزاد برادر رستم بود .
قتال شديدى در گرفت كه مسلمانان مانند آن را نديده بودند .
چندان تير باريدن گرفت و ضرب نيزه فرود آمد كه سنانها بشكست و آنقدر شمشير زده شد كه تيغها خم گشت . آنگاه مسلمانان يك جا يورش بردند و عجمان را از جاى بركندند و منهزمشان ساختند . پارسيان گريختند و مسلمانان به تعقيبشان رفتند و از آنان كشتار فجيعى كردند تا آنكه تاريكى حايل شد و به لشكرگاه خود بازگشتند . هاشم بن عتبه ، جرير بن عبد الله را با سوارانى بسيار بر جلولاء گمارد ، تا ميان مسلمانان و دشمنانشان حايل باشد .
يزدگرد از حلوان برفت و مسلمانان شروع به تاخت و تاز در نواحى سواد از سمت شرقى دجله كردند و به مهروذ آمدند . دهقان مهروذ با هاشم صلح كرد ، بر اين قرار كه از هر جريب چند درهم بدهد و در مقابل كسى از ايشان كشته نشود . هاشم دهقان دسكره را بكشت ، از آن رو كه وى را به خدعهء در كار مسلمين متهم ساخته بود . سپس به بندنجين آمد و اهل آن از وى امان طلبيدند ، به اين شرط كه جزيه و خراج دهند و او ايشان را امان داد . جرير بن عبد الله به خانقين رفت كه بقيه عجمان آنجا بودند و او آنان را بكشت و ناحيهيى از سواد دجله نماند ، مگر آنكه مسلمانان بر آن چيره شدند و به دست ايشان افتاد .
هشام بن كلبى گويد در نبرد جلولاء عمرو بن عتبة بن نوفل بن اهيب بن عبد مناف بن زهره كه مادرش عاتكه دختر ابو وقاص بود ، از سوى سعد بر مردمان فرماندهى داشت . گويند : پس از واقعهء جلولاء سعد به مدائن رفت و جمعى همراه وى به آن بلد رفتند ، و سپس به ناحيه حيره آمد . نبرد جلولاء در آخر سال شانزده رخ داد .
فتوح البلدان ( فارسى ) — صفحة 378
مساهمون: أحمد بن يحيى بن جابر ( البلاذري )
ص٣٧٨