تباله و جرش
بكر بن هيثم از عبد الرزاق و او از معمر و او از زهرى روايت كرد كه اهل تباله و جرش بدون جنگ اسلام گزيدند و رسول الله ( ص ) بفرمود تا هر آنچه در حين مسلمان شدن دارند از آن ايشان ماند و بر هر يك از اهل كتاب كه در اين دو موضع بوده و به احتلام رسيده بودند يك دينار مقرر داشت و بر آنان شرط كرد كه از مسلمانان پذيرايى كنند ، و ابو سفيان بن حرب را والى جرش قرار داد .
تبوك و ايله و اذرح و مقنا و جرباء « 1 »
گويند كه چون رسول الله ( ص ) به تبوك در سرزمين شام روى آورد تا با آنان كه در آنجا گرد آمده بودند به غزا پردازد - و در آن موضع روميان و عامله و لخم و جذام « 2 » و ديگران اجتماع كرده بودند - و اين به سال نهم هجرت بود ، محاربت انجام نپذيرفت « 3 » . پس روزى چند در تبوك بماند و اهل آن با وى بر
هامش
( 1 ) . تبوك بين مدينه و دمشق و در حد شمالى عربستان واقع بوده و ساير بلاد مذكور نيز در همان حدود و در منطقه بحر احمر و شامات قرار داشته و عموما مسيحىنشين بودهاند .
( 2 ) . نام طوايف عرب نصرانى .
( 3 ) . رفتن پيامبر ( ص ) به تبوك به خاطر خبرى بود كه از لشكركشى و آمادگى روميان و اعراب مسيحى براى حمله به قلمرو اسلام رسيده بود ، لكن پس از وصول به تبوك چنين برخوردى رخ نداد و كار به مصالحه انجاميد .