تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فوائح الجمال وفواتح الجلال ( فارسى ) — صفحة 164

مساهمون:

ص١٦٤
گويند بنابراين عارفانى كه اين مرتبه را به دست آورده‌اند همه چيز را به او بشناسند و به اصطلاح از دليل الهى استفاده نمايند نه آنكه او را به اشياء بشناسند كه موجودات را وسيله‌ى شناخت او قرار بدهند و از اثر به مؤثر كه آن را دليل ( انى ) مىگويند پى ببرد .

مثال توضيحى

اكنون براى توضيح مراتب ثلاثه مثالى آورده مىگوئيم مراتب سه‌گانه عرفان همانند چشمه و دريا و نهر آب است آرى كسى كه با نهر آب برخورد كند مىداند كه آب نهر از خود آن نيست بايد از جائى استفاده كرده و كمك كارى داشته باشد و پى بردن به اينكه نهر آب خود از محلى استفاده كرده حاكى از نوعى از عرفان است ليكن عرفان تمام نبوده بلكه عرفان ناقصى است كه جوينده تحصيل كرده زيرا او به همين اندازه فهميده كه نهر آب از جاى ديگر كمك مىگيرد ليكن به اين حقيقت پى نبرده كه آيا كمك كار آن هم از نظر آب به اندازه‌ى خود آن نهر است يا به درجاتى بيشتر و زيادتر از آن است براى آنكه به حقيقت اين انديشه پى ببرد از آب نهر دنبال كرده تا به دريائى مىرسد كه نهر آب از آن استفاده كرده و دريا هم براى جريان آب نهر به وى كمك نموده است . در چنان حالى دريا را كه كمك كار نهر بوده بزرگ مىانگارد و آب آن را به مراتبى زيادتر از آب نهر مىداند در عين حال با خود
فوائح الجمال وفواتح الجلال ( فارسى ) — صفحة 164 | محمد باقر ساعدى / نجم الدين الكبرى / حسين حيدر خانى مشتاقعلى