كه هر دو بال او از نظر ذات و حركت برابر باشند و هرگاه در ذات و يا در صفتى متفاوت باشند به همان نسبت هم سيار و طيار متفاوت خواهند بود زيرا شىء ثقيل متمايل به مركز اسفل و شىء خفيف متوجه به مركز اعلى مىباشد و هرگاه يكى از آن دو نيرومندتر از ديگرى باشد آنكه نيرومندتر است بر ديگرى پيشى گرفته و ضعيفتر را تحت الشعاع خود قرار مىدهد در نتيجه سالك از حركت باز مىماند و متوقف مىشود و اگر حركت يكى از آن دو زيادتر از ديگرى بوده باشد اختلاف مزبور ايجاب مىكند تا سالك از راه راست متمايل به راه خلاف بشود همان راه راستى كه نازكتر از مو است زيرا اگر مانند مو بوده باشد امكان فراخى و گشايشى در انحراف بوجود مىآيد .
همانطور كه در بالها تساوى طرفين شرط بود در خوف و رجا هم بايد تفاوتى محسوس نباشد زيرا كسى كه صفت خوفش بر رجايش برترى پيدا كند در زمهرير و سردخانه انديشههاى مختلف گرفتار خواهد شد و كسى كه اميدش بر خوفش برترى پيدا كند از راه راست لغزش يافته و به دوزخ غرور پابند خواهد شد .
و صفت حقتعالى كه عدل است و به هر كس هر چه لايق بوده داد ، آن است كه با مخالفان به شدت رفتار مىكند و با مؤمنان با كمال آرزومندى كه بوى دارند برگذار مىفرمايد بنابراين عقاب او تعالى ايجاب مىكند كه سالك بال خوفش را بسوى او به پرش در آورد و فضل و بخشش او وسيله مىشود تا با پر آرزومندى به جانب او پرواز نمايد .
فوائح الجمال وفواتح الجلال ( فارسى ) — صفحة 150
مساهمون: محمد باقر ساعدى
ص١٥٠