و در اين خصوص تفاوتى ميان سالك مبتدى و متوسط و منتهى نمىباشد بلكه بايد گفت سالك مبتدى همانند طفل طريق و متوسط آن به مثابهء مرد ميان سال طريق و منتهى بهمنزله پير طريق است و آن دو قوه مختلف كه در حالت واحده به ظهور مىرسد بايستى مانند دو كفه ترازو متساوى با يكديگر بوده باشند و درصورتىكه اين حقيقت آشكارا شود مقصود از ميزان قيامت متجلى گردد و معناى حديث صراط واقع ميان بهشت و دوزخ كه نازكتر از مو و تيزتر از شمشير است واضح گردد .
گفتيم حال بهمنزله دو بالى است كه پرنده بهوسيله آنها پرواز مىكند و سالك الى اللّه بايستى از آن دو بال برخوردار باشد اكنون مىگوئيم بال منتهى مانند بال ميان سال و بال ميان سال مانند بال كودك كه مبتديست نمىباشد و هر يك از آنها با بال ويژه خود در راه سلوك به پرواز در مىآيد و اين معنى را مىتوان از پرش پرندگان مردار خوار و كركسان امتياز داد .
بدنبال آن مىگوئيم دو بال كودك راه خوف و رجاست و دو بال ميانشان راه قبض و بسط و دو بال شيخ طريق انس و هيبت است و بر اثر همين دو بال است كه به دو بال معرفت و محبت دست پيدا مىكند و فنا و بقا و وصل و فصل و صحو و سكر و محو و اثبات براى او حاصل مىشود .
و سالك طريق در صورتى مىتواند با آن دو بال به پرش در آيد
فوائح الجمال وفواتح الجلال ( فارسى ) — صفحة 149
مساهمون: محمد باقر ساعدى
ص١٤٩