ممكن است امر در اين سخن ، امر تأديبى باشد نه امر وجوبى ؛ زيرا سجده بر غير زمين ( يعنى بر خمره و حصير ) هم جايز است - غير از اينكه مباشرت و تماس مستقيم پيشانى با زمين در سجده ، فضيلت و رجحان دارد - و روايت شده است كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم بر خمره سجده مىكرد و خمره عبارت است از : حصير كوچكى كه از شاخ و برگ درخت خرما ساخته مىشود .
اين روايت را متّقى هندى در باب سجده نقل كرده است ، گرچه مضمون آن عامّ است .
بحار الأنوار حديث فوق را به نقل از دعائم الاسلام ، به اين صورت آورده است كه على عليه السّلام مىفرمايد : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم فرمود : زمين نسبت به شما مهربان است ، در زمان حيات و زندگى خويش به آن تيمّم مىكنيد و بر آن نماز مىخوانيد و هنگامى كه زندگى را بدرود گفتيد ، شما را در بر مىگيرد . اين زمين از نعم الهى است كه حمد و ستايش فقط از آن اوست . پس بهترين چيزى كه نمازگزار بر آن سجده مىكند ، زمين پاكيزه است « 1 » .
9 - كسى كه بينى خود را روى زمينى كه پيشانى خود را بر آن نهاده است ، نگذارد ، خداوند نماز او را قبول نمىكند « 2 » .
10 - از امّ عطيّه نقل شده است كه : نماز كسى كه بينى او به زمين نچسبد ، قبول نمىشود « 3 » .
11 - نماز كسى كه بينى او به زمينى كه پيشانى او بدان رسيده است نرسد ،
هامش
( 1 ) - بحار الأنوار ، ج 85 ، ص 156 : « انّ الأرض بكم برّة ، تيمّمون منها و تصلّون عليها فى الحياة و هى لكم كفاة فى الممات و ذلك من نعمة اللّه ، له الحمد ، فأفضل ما يسجد عليه المصلّى الأرض نقيّة » .
( 2 ) - كنز العمّال ، ج 7 ، ص 327 : « لا يقبل اللّه صلاة من لا يصيب الأنف من الأرض ما يصيب الجبين » .
( 3 ) - كنز العمال ، ج 7 ، ص 328 : « لا تقبل صلاة لا يصيب أنفه الأرض » .