سپس فرمود : من به سوى تمام مردم فرستاده شدهام و تمامى زمين ، سجدهگاه و پاككننده براى من و امّتم قرار داده شد ، بنا بر اين ، در هر مكانى كه براى فردى از امّتم وقت نماز فرا رسد ، نزد او هم سجدهگاه و هم پاككنندهاش وجود دارد . . . » .
توضيحى پيرامون حديث شريف
هيچ اشكالى در حديث از جهت سند نيست ؛ زيرا اين حديث شريف ، متواتر بوده و بزرگان از حفّاظ حديث آن را در كتابهاى معتبر خويش ذكر كردهاند .
امّا دلالت حديث : حديث دلالت دارد بر اينكه تنها چيزى كه سجده بر آن جايز است « زمين » است ؛ زيرا موضوعى كه « پاك بودن » بر آن حمل شده ، همان چيزى است كه « سجدهگاه بودن » نيز بر آن حمل شده است . و چنانچه فرقى ميان موضوع اين دو محمول وجود داشت هرآينه تكرار موضوعها لازم و واجب مىبود . بنا بر اين ، همانگونه كه ويژگى « پاكى و طهارت » براى خود زمين ثابت است - با بيانى كه عرض شد - همين زمين ، سجدهگاه نيز هست .
البته توجّه به اين نكته لازم است كه هيچ منافاتى بين اين برداشتى كه از حديث شد و بين معنايى كه ذكر خواهيم كرد ، نيست و آن معنا اين است كه در باب اين حديث بگوييم : روايت بر اين مطلب دلالت دارد كه سجده ، مخصوص خداوند است و اختصاص به مكان خاصّى ندارد بلكه همهء زمين براى مسلمانان عنوان سجدهگاه را دارد و مسلمانان در عبادت و پرستش خدا همانند اهل كتاب نيستند كه عبادت و پرستش خدا را تنها به مكانهاى خاصّى - كليسا و كنيسه - اختصاص دادهاند .
آنچه در بيان اين عدم تنافى مىتوان گفت اين است كه گاهى ممكن است