علاوه بر اينكه تربت امام حسين عليه السّلام از جهت پاكيزگى و نظافت و بهداشت هم نسبت به ساير اراضى و آنچه از بوريا و حصير و قالى كه بر روى زمين گسترده شده و غالبا آلوده و انباشتهء از گرد و خاك و ميكروبهاى نهان است ، سالمتر و پاكيزهتر مىباشد .
علاوهء بر تمامى اين موارد ، شايد بتوان انگيزه و علّت سجده بر تربت حسينى عليه السّلام را چنين ترسيم نمود كه اهداف و مقاصد عالى و متعالى در كار است كه هرگاه نمازگزار پيشانى خود را بر آن تربت پاك مىنهد ، فداكاريها و جانفشانيهاى امام عليه السّلام و خاندان او و برگزيدگان از اصحاب او را در راه ايمان و عقيده و خدا و شكستن ظلم و جور و فساد و استبداد ، به ياد آورده و متذكّر مىگردد و چونكه مهمترين ركن نماز ، سجده است كه در روايتى آمده است :
« أقرب ما يكون العبد إلى ربّه حال سجوده ؛ يعنى : حال سجده ، نزديكترين حالت بنده به پروردگارش است » .
بنا بر اين ، شايسته و مناسب است كه نمازگزار با گذاردن پيشانى بر آن تربت پاك ، كسانى را كه جان خود را در راه حقّ و حقيقت فدا نموده و روح آنان در اين راه به ملأ أعلى پرواز كرده است ، به ياد آورد تا روح خضوع و خشوع در او تقويت شده و اين دنياى پرزرقوبرق و تعلّقات فريبندهء ناپايدار آن را كوچك و بىارزش بشمارد . و شايد همين نكته ، مقصود از روايتى باشد كه مىفرمايد :
سجده بر تربت امام حسين عليه السّلام حجابهاى هفتگانه را زايل مىكند .
بنا بر اين ، سرّ صعود و عروج از خاك به سوى ربّ الأرباب در سجده نهفته است . « 1 »
علّامهء امينى - رحمة اللّه عليه - بسيار نيكو بيان كرده است ، آنجا كه
هامش
( 1 ) - الأرض و التربة الحسينيه ، ص 24 .