خدا صلّى اللَّه عليه و آله در فتح مكه بود « 1 » . براى اين كه منت نهادن او و عفو او دليل بر اين است كه او مىتوانست اسيران و زخميان را بكشد و فراريان را دنبال كند . امّا چنين نكرد و اين استدلال روشن است . مخصوصاً با تشبيه كردن كار اميرالمؤمنين عليه السّلام به عفو كردن رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله كه براى رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله كشتن جايز بود . كما اين كه در آينده ضمن روايت عبداللَّه بن سليمان و زراره نقل خواهد شد و همچنان كه در گذشته ضمن روايت ابو بكر حضرمى و نيز روايت عبداللَّه بن حسن و معلّى بن خنيس بيان شد و همان گونه كه در روايت عبداللَّه بن سليمان تصريح شده است كه مىفرمايد :
« اگر على عليه السّلام همه مردم بصره را مىكشت و اموال آنان را تاراج مىكرد ، كارش حلال بود « 2 » » . و اين چيزى است كه شهيد در دروس از حسن بصرى نقل كرده است كه ذكر آن چندى پيش گذشت . در حديث ديگر : « با اهل بغى جنگ مىشود و كشته مىشوند به همان علتى كه مشركين كشته مىشوند . . . و اسير مىشوند همانطور كه مشركين اسير مىگردند « 3 » » . اين فرمايش آن حضرت است كه فرمود : « از من عفو خواستند از آنها پذيرفتم و شمشير را در غلاف نهادم و دستور حق و سنت را در آنها جارى ساختم « 4 » » . و در گفتهء مساحق آمده است :
« وقتى سپاه دشمن شكست خورد و پس نشست . . . ما بخشندهتر و باگذشتتر از على ، پس از پيامبر نديديم « 5 » » .
هامش
( 1 ) . حديث بيستم و ششم .
( 2 ) . حديث پنجاه و پنج .
( 3 ) . حديث بيست هفتم .
( 4 ) . « سالونى العفو عنهم فقبلت منهم و غمدت السيف عنهم و اجريت الحق و السنة فيهم » البحار ، ج 32 ، ص 234 به نقل از الارشاد كه در نامه حضرت به مردم كوفه آمده و نظير مطلبى است كه در ص 333 به نقل از واقدى آمده است . « فسالونى مادعوتهم اليه قبل القتال فقبلت منهم و اغمدت السيف عنهم و اخذت بالعفو عنهم و اجريت الحق و السنة بينهم » .
( 5 ) . ر . ك : البحار ، ج 32 ، ص 330 .