Soviet Arkheologiya , 1953 , XVIII , 128 - 50 .
كه مقالهاى است دقيق ، اما به وثوق منابع مبهم اسلامى بيش از حد اطمينان مىكند ؛
D . M . Dunlop's works : « Aspects of the khazar problem » in Transaction of Glasgow University Oriental Society , XII , 1951 , 33 - 44 ; and especially The History of The Jewish Khazars , Princeton 1954 , p . 293 .
در اين كتاب منابع موجود مربوط به خزران نقد و بررسى شده است .
شرح
( 121 )Dunlop , l . c . ; P . IV .( 122 ) بخوانيد : * بلوچانBuluchan ?. اين يك نام ( يا مرتبهء ) خزرى و مطابق است با مرتبهء سردارى كه خاقان خزر در سلطنت شاهان گرجى ، يوانهIoaneو جوانشرJuansher، ( 718 - 786 م ) از طريق داغستان( Leket'i )به كاختيه اعزام كرد .
در گاهنامهء گرجى ، بروست ، ص 256 ، وى * بلوچنBluc ? an( در ارمنى بولچهان( Bulc ? anخوانده شده است . پيوستگى اين نام با مرتبهء خزرى ( ؟ ) بولشتسىBwlsitsiخيلى مطمئن نيست . نگاه كنيد به :P . K . Kokovtsov , Jewish - khazar Correspondence ( in Russian ) , 1932 , 118 - 9 .( 123 ) نام * سمندر احتمالا با طايفهء هونى ( قرن ششم م ) مذكور در :Teoph . Simocatta , p . 260 , lines 22 - 3 .مرتبط است . مقايسه كنيد باSemenderiaو امروزهSmenderevoدر صربستان .
( 124 ) احتمالا در ترقوTarqu، نزديك پتروسكPetrovsk( اينك مخاچ قلعه ) . زكى وليدى طوغان آن را با قزلرKizlyarكنار تركTerekيكى مىداند . نگاه كنيد به :
حدود العالم ، ص 452 .
( 125 ) به گفتهء مسعودى ، ج 2 ، ص 7 ، اين پيامد فتح سمندر به دست سليمان ( بخوانيد : سلمان ) بن ربيعة باهلى بود كه در خلافت عثمان ( 23 - 35 / 644 - 656 ) صورت گرفت . هرچند ، سلمان در جنگ بلنجرBalanjarجان خود را از دست داد ، نگاه كنيد به : بلاذرى ، ص 204 ، و مسعودى در التنبيه و الاشراف ، ص 62 ، مىگويد اين شهر پايتخت سابق خزران بود . به هر طريق هنگامى كه مروان بن محمد به سرزمين خزران حمله برد ( بعد از 117 / 735 ) ، پايتخت ايشان در كنار ولگا ( ؟ ) بود .