مطالب روسى اخير دربارهء داغستان بيش از آن است كه يكبهيك نام برده شود .
كليّات كاملى در قومشناسى ، كار گروهى متخصصان را مىتوان در اين اثر يافت :
Narodi ? Daghestan ( « The peoples of Daghestan » ) , Moscow , 1955 .
شرح
( 115 ) ظفرنامه ، ج 1 ، ص 777 - 778 ، مردم اشكوجه ، هنوز كافر بودند ، امّا سه هزار تن از همسايگان مسلمان ايشان ( از غازى - قموق ، اهر يعنى اوار و سرير قديم ) به يارى ايشان آمدند . در 798 / 1396 تيمور اشكوجه را تسخير كرد و ساكنانش را نابود ( ؟ ) ساخت .
( 116 )Dirr , l . c .( 117 ) اشكوجه به نحوى تقريبا وسوسهانگيز شبيه نام كهن اسكوتها ( در اكادى :Ashguzai) است . اين بدان معنى نيست كه مردم اقوشه باقيماندگان اسكوتها هستند ، امّا احتمالا « اسكوتى » مانند اصطلاح « هونها » در ايام اخير ، از سر مسامحه به كار رفته است . بايد به استعمال نادرست واژهء اشكنازAshkenazكه ، قرائت نادرستى ازAshguzaiاست ، توجّه شود : سفر پيدايش : 10 : 3 ، و تاريخ ايام ، 1 : 6 : پسران گمر ، اشكناز ، رفاث و تگرمه ؛ ارمياء ، 51 ، آيهء 27 : آرارات ، منّى و اشكناز ( يعنى ارارتو ، مانئانها و اسكوتها ) . از جملهء اشتباهات نامشهورتر مىتوان به روايات منابع ارمنى اشاره كرد ، كه اسقف در 884 ميلادى بر سر آشوت كبير شاه ارمنستان به عنوان « شاه قوم اشكناز ، تاج گذاشت » ! وجود جماعات كهن يهودى در داغستان مىتواند بعضى از يادگارهاى توراتى را توضيح دهد ، هرچند كه اشكوجه و اشكناز ، هركدام به اخبار و روايات متفاوتى مربوطاند .
( 118 ) به قبيلهء كهن ميوتىMaeoticنظر ندارم . نگاه كنيد به :E . H . Minns , Scythians and Greeks , 1913 , pp . 127 - 8 ; Marquart , Komanen , 1914 , pp . 178 - 180 ; V . I . Moshinskaya , « On the Sind State » ( in Russian ) , in , Vestn . drevn . istorii , 1946 , No . 3 , pp . 203 - 8 .البته نام سند در زمانهاى بعدى ظاهر مىشود . نهر آبيارى ميان بيلقان و بردعه ، سند - سو - آرخ ( ؟ ) ناميده مىشد ( نسوى ، سيرت جلال الدين ، ص 225 ) . در شرق درياى خزر ( ياقوت ، ج 3 ، ص 167 ) : سند روستايى است نزديك نسا ( ماركوارت در