دربارهء ورچان
Varachan
، مركز ديگر خزران ، نگاه كنيد به : صفحات قبل در همين كتاب .
شرح
( 126 ) در متن به اين موضوع بسيار برخوردهام ، امّا زكى وليدى طوغان اضافه مىكند كه اين خزران از طريقgecerekدربند گذشتند و تسليم سلجوقيان شدند . او اين مهاجرت را با فشار الپ ارسلان در منطقهء درياچهء آرال مرتبط مىسازد . نگاه كنيد به :Umu ? mi Tu ? rk tarihine griris , pp . 190 , 441 .وى در مقالهء خزر درIslam Ansiclopcdisiتاريخ را به 1076 ميلادى تغيير مىدهد و اضافه مىكند كه در سكونت همين « آخرين » خزران امير ساوتگين مؤثر بود . نمىدانم اين استنباط برپايهء چه مأخذى است .
( 127 ) قميقQumiqهاى ترك كه در حال حاضر در گوشهء شمال شرقى داغستان ، در امتداد ساحل ساكناند ، احتمالا هستهاى از خزران را در خود دارند كه از راه رسيدن دستههاى بعدى از دشت قبچاق ، آنها را تقويت و همگون كرده است .
( 128 ) دربارهء ارتباطشان با آس - ارس ، ارسىAorsiنگاه كنيد به : مسعودى ، پيوست 3 ، 4 .
( 129 ) از طوايف چچن - اينگوش ، اعراب بهطور مبهم دربارهء دردزق ( درذق ) و ديدو ( بلاذرى ، ص 194 ، : الددوانيه ، بخوانيد : * الدوانيه ) اطلاعاتى داشتند . اعضاى شمالى اين گروه از طوايف ، كه وام واژهء الانى ( اوست ) بسيارى در زبان آنها هست ، بايد در دايرهء نفوذ قلمرو الان مىزيستهاند ؛ نگاه كنيد به مقالهء عالى فقيد گنكو :A . N . Genko , « From the cultural past of Ingushes » , in Zap . Koll . Vost . , V , 1930 , PP . 704 , 715 - 730 .( 130 ) نگاه كنيد به مقالهء من :« The Alan capital Ma ? ga ? s » in BSOAS , 1952 , XIII / 4 , pp . 221 - 38 .( 131 ) نگاه كنيد به فصل شدّاديان ( 15 و 16 ) . اين حمله به تحريك گرجيان صورت گرفت . نگاه كنيد به :Minorsky , Studies , p . 75 .( 132 ) ازدواج با اسكانديناويا ييها در زمان ياروسلاو ( 1051 - 1054 ) ، هم فراوان بود ، امّا حتّى در قرن نوزدهم هم عروسان خارجى در دربارهاى اروپا اكثريت داشتند .