با بررسى روايات شيعه و اهل سنت دربارهء شفاعت ، روشن مىشود كه يكى از مفاهيم اصيل در قرآن و روايات ، شفاعتِ محدود و مأذون است .
سوم : محدودهء شفاعت
شفاعت مطلق و بىقيد و شرط را يهود و نصارى و مشركان معتقد بودند ، امّا شفاعتى كه قرآن آن را پذيرفته ، شفاعتى است كه شرايطى در شفيع ، در شفاعت شده و در مورد شفاعت دارد .
امّا شفيع ، هر چه هم نزد خداوند ، رتبه و منزلت داشته باشد ، جز با اذن و رضايت خدا شفاعت نمىكند . آيات ياد شده ، بر اين شرط دلالت مىكرد .
امّا شفاعت شده بايد به وسيلهء ايمان به خدا و يكتايى او و ايمان به پيامبران الهى و كتب آسمانى ، پيوند خود را با خدا استوار سازد و از كسانى نباشد كه دستشان آلوده به جنايت شده و در گناهان غرق شدهاند . اين شرطها و محدودهها در روايات شيعه و اهل سنّت بيان شده كه حتى مجال ذكريك دهم آنها هم نيست . تنها به ذكر چند نمونه اكتفا مىكنيم :
1 . پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود : « نزديكترين شما به من در فرداى قيامت و شايستهترين شما براى برخوردارى از شفاعتم كسى است كه از همه راستگوتر ، امانتدارتر ، خوشاخلاقتر و نزديكتر به مردم باشد . » « 1 »
2 . امام صادق عليه السلام فرمود : « اى گروه شيعه ! از گناه دست برنمىداريد و از شفاعت ما سخن مىگوييد ! به خدا سوگند كسى كه مرتكب اين گناه ( زنا ) شود به شفاعت مانمىرسد تا آنكه رنج عذاب به او برسد و هراس دوزخ را ببيند . » « 2 »
3 . امام كاظم عليه السلام فرمود : چون وفات پدرم حضرت صادق عليه السلام فرارسيد ، به من فرمود :
هامش
( 1 ) . تيسير المطالب ، سيد يحيى زيدى : ج 1 ، ص 442
( 2 ) . كافى : ج 5 ، ص 469