بدون فاصله ميان آنها خوانده است . « 1 »
22 - حافظ عبدالرزاق از داود بن قيس ، از صالح مولاى توأمه نقل كرده كه شنيد ابن عباس مىگفت : رسول خدا صلى الله عليه و آله در مدينه نماز ظهر و عصر را با هم و مغرب و عشاء را با هم خواند ، بدون حالت سفر يا باران . گويد : به ابن عباس گفتم : فكر مىكنى چرا چنين كرد ؟ گفت : فكر مىكنم براى توسعه بر امتش . « 2 »
23 - عبدالرزاق از ابن عباس نقل مىكند : رسول خدا صلى الله عليه و آله در مدينه بدون حالت سفر و خوف ، ظهر و عصر را با هم خواند ، به ابن عباس گفتم ، فكر مىكنى چرا چنين كرد ؟
گفت : مىخواست هيچ يك از امتش در زحمت نيفتد . « 3 »
24 - عبدالرزاق از عمرو بن دينار نقل مىكند كه ابوالشعثاء از ابن عباس نقل كرده است كه : پشت سر پيامبر صلى الله عليه و آله در مدينه هشت ركعت با هم و هفت ركعت با هم خواندم . ابن جريج گويد : به ابىالشعثاء گفتم : من فكر مىكنم پيامبر صلى الله عليه و آله كمى نماز ظهر را تأخير انداخته و كمى هم نماز عصر را جلو انداخته است ، ابوالشعثاء گفت : من همچنين فكر مىكنم . « 4 »
مىگوييم : آنچه ابن جريج فكر كرده و آنچه ابوالشعثاء تصديقش كرده ، گمانى است كه به حق نمىرساند . حاصل آن اين است كه اين با هم خواندن صورى بوده نه حقيقى . روشن خواهد شد كه اين گونه تحليل ضعيف است و اين گونه با هم خواندن ، بيشتر از جداجدا خواندن به زحمت مىاندازد ، چون شناخت اواخر وقتِ نماز اول و اوايل وقت نماز دوم ، دشوارتر از جمع بين دو نماز است .
25 - عبدالرزاق از عمرو بن شعيب ، از عبداللَّه بن عمر نقل مىكند : رسول خدا صلى الله عليه و آله در حالى كه مقيم بود نه مسافر ، نماز ظهر و عصر را با ما با هم خواند ، مردى به ابن عمر گفت :
فكر مىكنى چرا چنين كرد ؟ گفت : تا اگر كسى جمع خواند ، زحمتى بر امتش نباشد . « 5 »
هامش
( 1 ) . سنن نسائى : ج 1 ، ص 286
( 2 ) . مصنف عبدالرزاق : ج 2 ، ص 555 - 556 ، حديث 4434
( 3 ) . همان : ص 566 ، حديث 4435
( 4 ) . همان : حديث 4436
( 5 ) . همان : حديث 4437