بترسيد و ميان خودتان را اصلاح كنيد و اگر مؤمن هستيد ، از خدا و رسول او فرمانبردارى كنيد » .
ابن كثير گويد : ابواثامه از عباده در بارهء انفال پرسيد . گفت : آيه در بارهء ما اصحاب بدر نازل شد ، آنگاه كه در بارهء انفال اختلاف كرديم و اخلاقمان ناپسند شد ، خدا آن را از ما گرفت و به رسول خدا صلى الله عليه و آله سپرد ، پيامبر صلى الله عليه و آله هم آن را يكسان ميان مسلمانان تقسيم كرد . « 1 »
در آيه هم اشاراتى به بداخلاقى اصحاب است ، آنجا كه خداوند آنان را موعظه كرده و به سه چيز فرمان مىدهد :
1 - تقواى الهى در كارها و اصلاح ميان خود و پرهيز از خصومت و مشاجره ، چرا كه آنچه از هدايت و دانش خدا به شما عطا كرده ، بهتر از چيزى است كه به سبب آن خصومت مىكنيد .
2 - اصلاح ميان خود و ناسزا نگفتن .
3 - اطاعت از خدا و رسول و مخالفت با پيامبر نداشتن و نهى از مشاجره . « 2 »
دقت در آياتِ نازل شده در بارهء آن نزاع كنندگان و رواياتى كه در تفسير اين آيه آمده ، شكّى باقى نمىگذارد كه گروهى از شركتكنندگان در جنگ بدر ، به مرحلهء ممتازى نرسيده بودند ، بلكه همچون ديگران بودند و بر سر مال و زينت دنيا با هم نزاع مىكردند ، بىآنكه در آن مورد با پيامبر صلى الله عليه و آله مشورت كنند و حكم انفال را از او بپرسند . آيا اين نزاع كنندگان بر سر مال دنيا ، مىتوانند سرمشق فضيلت و كرامت روح و پاكى جان باشند ؟
ز . شايستگى عذاب بزرگ
سنت جارى در پيامبران گذشته آن بود كه چون با دشمنان جنگيده ، بر آنان پيروز مىشدند ، آنان را نابود مىساختند ، تا عبرت ديگران گردند و دست از دشمنى با خدا و
هامش
( 1 ) . تفسير ابن كثير : ج 2 ، ص 283
( 2 ) . همان : ص 285