تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 214

مساهمون:

ص٢١٤
1 - اين گروه در استدلال خود شهرت فتوائيه را به خبر واحد قياس نمودند ، آن‌هم به قياس اولويت . درحالىكه : اين قياس اولويت از اولويت‌هاى ظنى است و اولويت ظنيه به مراتب ضعيف‌تر از شهرت است و شما نمىتوانيد براى اثبات حجيت شهرت به آن تمسك كنيد . به عبارت ديگر : دليل هميشه قوىتر از مدلول است چرا كه نسبت دليل به مدلول همان نسبت علت است به معلول . حال از آنجا كه اولويت ظن به مراتب ضعيف‌تر از خود شهرت است . در نتيجه : نمىتوان اولويت ظن را دليل بر حجيت شهرت قرار داد .

* مقدمة بفرمائيد غرض از قياس چيست ؟

كشاندن حكم اصل است به سوى فرع ، آن‌هم به واسطه قدر جامع ميان آن دو زيرا در قياس يك اصل و يك فرع وجود دارد ، و لذا قياس بر دو قسم است .

* قياس بر چند قسم است ؟

بر دو قسم است : 1 - قياس مساوات 2 - قياس اولويت .

* مراد از قياس مساوات چيست ؟

قياسى است كه اصل و فرع در دارا بودن آن ملاك مساوى هستند . مثل : فقّاع و خمر نسبت به مسكر بودن . نكته : قياس مذكور از نظر علماى شيعه بالاجماع باطل است .

* قياس اولويت چگونه قياسى است ؟

قياسى است كه مناط موجود در اصل به طريق اولى و قوىتر در فرع نيز وجود دارد .

* قياس اولويت خود بر چند قسم است ؟

بر دو قسم است : الف : قياسى كه اولويت قطعيه دارد . ب : قياسى كه اولويت ظنيه دارد .

* مراد از قياسى كه اولويت قطعيه دارد چيست ؟

مثال بزنيد . يعنى : اولويتى است كه تمام عقلاء عالم آن را از ظاهر كلام مىفهمند . مثل : آنچه در باب مفهوم موافقت از مفاهيم وجود دارد . فى المثل : مىفرمايد : ( فمن يعمل مثقال ذرة شرّا يره ) حال وقتى ذره‌اى كار شر كيفر دارد ، به طريق اولى شرهاى بزرگتر داراى كيفر خواهند بود . و هكذا امثالهم .

* مراد از قياسى كه اولويت ظنيه دارد چيست ؟

( استخراج مناط الحكم ظنا و الحاق ما كان المناط فيه اقوى بالاصل فى الحكم ) است .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 214 | الشيخ الأنصاري / جمشيد سميعى