تشريح المسائل
* با توجه به مطالبى كه گذشت آيا شهرت فتوائيه از باب ظن خاص حجيت دارد يا نه ؟
1 - برخى همچون شهيد اول و تابعين او قائل به حجيت شهرت فتوائيهاند .
2 - برخى ديگر همچون : مشهور متأخرين قائل به عدم حجيت شهرت از باب ظن خاصاند .
* حاصل اولين استدلال گروه اول بر حجيت شهرت فتوائيه چيست ؟
اين است كه :
1 - ادلهء حجيت خبر واحد به مناط اينكه خبر واحد مفيد ظن است آن را حجت نموده است .
2 - اگر امرى اين مناط را قوىتر از خبر واحد داشته باشد به طريق اولى به نفس همين ادله حجت است .
3 - ظن مستفاد از شهرت به لحاظ اكثريت افرادش از ظن مستفاد از خبر واحد قوىتر است .
در نتيجه : ادلهاى كه دلالت بر حجيت خبر واحد دارد به طريق اولى تضمينكننده حجيت شهرتاند .
* حاصل جوابى كه شيخ از اين استدلال مىدهد چيست ؟
اين است كه : اين نحوهء ورود در بحث را استدلال نمىنامند ، بلكه يك توهم و خيال است .
يعنى : اگرچه مستدل آن را به عنوان استدلال مطرح نموده و لكن مثل توهم ضعيف و غير قابل استناد است .
* پس مراد از عبارت ( وقع نظيره من الشهيد . . . ) چيست ؟
اين است كه : مثل همين استدلال را شهيد ثانى در ( مسالك ) در باب شياع ظنى دارد .
توضيح :
1 - شهرت در احكام شرعيه است يعنى كه اكثر فقها برطبق آن فتوى دادهاند .
2 - شياع در موضوعات خارجيه است مثل : رؤيت هلال .
3 - بيّنه ، يعنى : شهادت عدلين در موضوعات حجت است و دليل دارد .
حال : شهيد ثانى فرموده است : اگر بينه ( شهادت عدلين ) حجيت دارد . پس بايد شياع به طريق اولى حجت باشد زيرا كه چهبسا ظن حاصل از شياع به مراتب قوىتر باشد از ظن حاصله از شهادت عدلين ، پس بالاولوية بايد حجّت باشد .
* وجوه ضعف و اشكالات وارده بر اين استدلال از نظر شيخ چيست ؟
روىهمرفته از سه جهت سه اشكال برآن وارد است از جمله اينكه :