جابجايى حضرتش تأخير داشت ، تا اين كه آن جناب صلى الله عليه و آله و سلم از اهل كرامت ظاهر شدند .
پس براساس خبر صحيح دانستيم كه آن كمال پيش از خلقت حضرت آدم عليه السلام براى پيامبرمان صلى الله عليه و آله و سلم از سوى پروردگار سبحان حاصل شده است ، امّا از آن زمان نبوّت را به ايشان عطا فرموده است . پس اين پيامبر ، پيامبر پيامبران است ، و لذا اين مقام را در روز قيامت - كه همهى پيامبران زير پرچم اويند - نمايان مىسازد و در دنيا نيز شب معراج به امامت با آنان نماز خواند ، كه اگر در دوران آنان مىبود ، بدون ترديد پيروى از حضرتش بر آنان لازم مىآمد .
پس نبوّت و رسالتش اعمّ و اعظم و فراگيرتر است و با اصول شريعتهاى آنان همسويى و اتّفاق كامل دارد ، چون اختلافى در ميان نيست و اختلافهاى موجود در شريعت او ، از فروع و در جهت تخصيص و نسخ است .
تنها ميان زمان حيات نياى حضرتش صلى الله عليه و آله و سلم و رسيدن به سن چهلسالگى و نيز پيش از آن زمان ، اختلاف وجود دارد ، آن هم نسبت به قومى كه حضرتش به سوى آنها فرستاده شده و شايستگى آنان به شنيدن سخنش ، نه نسبت به حضرتش و نه نسبت به خودشان اگر پيش از آن شايستگى مىيافتند . . . » « 1 » شيخ عبدالقادر عيدروس گويد : « بدان هنگامى كه خداوند سبحانه و تعالى ارادهى آفرينش خلقش را نمود ، حقيقت محمّديه را از انوار صمدى خود در پيشگاه احديت خويش پديدار فرمود ، سپس تمامى عوالم را از آن جدا فرمود : عوالم عالى و دانى ، بنا بر اقتضاى كمال خلقتش ، و اراده و علم سابقش . سپس خداوند متعال او را به كمال و نبوّتش آگاه ساخت و به عموميت دعوت و رسالتش او را بشارت داد و به او خبر داد كه او پيامبرِ پيامبران و واسطهى تمامى برگزيدگان است در حالى كه پدرش آدم هنوز ميان روح و بدن بود .
سپس بزرگان ارواح از او جريان يافتند ، آنگاه در عوالم پيش از عالم اشباح به عنوان يارىرسان آنها ظاهر شد و او جنس عالى بر تمامى جنسها و پدر بزرگتر براى
هامش
( 1 ) . الخصائص الكبرى 1 : 4 .