تكمله :
جاحظ سخنانى در برترى مطلق اهل بيت عليهم السلام بر ديگر مردمان دارد . ابواسحاق قيروانى چنين آورده است :
« فصل گفتهى ابوعثمان عمروبنبحر جاحظ دربارهى قريش و بنىهاشم :
مردم دانستهاند كه چگونه است كرم قريش و سخاوت آنان ، خردها و زيركى آنان ، رأى و هوشمندى آنان ، سياست و تدبيرشان ، خلاصهگويى و حيرتانگيزى آنان ، برترى بردبارى آنان آنگاه كه بردبار كوتاه آمد ، تيزى ذهنهاى آنان آنگاه كه تيزذهنى كُند شود ، صبرشان هنگام تضاد ، پايدارىشان در محنتها ، وفادارىشان وقتى خيانت نيكو شمرده شود ، بخشش آنها وقتى ثروت دوست داشته شود ، بيانشان نسبت به حديثهاى فردا ، كمىِ روىگردانيدن آنان از جهت قصد ، اقرارشان به حق و شكيبايى ايشان نسبت به آن ، توصيف آن ، درخواستشان به سوى او ، نرمخويى و نگهدارى اصالتشان ، پيوستن پيشينيان به نورسيدههايشان و نسلهاى تازه به قديمىهاشان ، و سرانجام ، شباهت آشكارشان به نهانشان و گفتارشان به فعلشان ،
و آيا سلامت درون يكى از آنان جز به اندازهى نهايت ژرفبينى اوست ؟ و آيا غفلتش جز به اندازهى راستى گمانش است ؟ و آيا گمانش جز همانند يقين غير اوست ؟
و عمر گفت : از عقلش بهره نمىبرى تا اين كه از گمانش بهره ببرى . اوسبنحجر [ در بيت شعرى ] گفت :
آن داناى روشن كه نسبت به تو گمان مىبرد ، گويى كهشخصاً ديد و شنيد
و ديگرى گفت :
با نمكِ شكيبا از قبيلهء « مازن » ، با فصاحتى كه دربارهء غايب سخن مىگويد
و بلعاءبنقيس گفت :
و اگر رأى درست را خواهانم ، مىدانم كه وقتى گمان انسانخوار شد ، ارزشش نيز فرو ريزد
بلكه مردم دانستند چگونه است جمال و قوامشان ، رُشدشان و كمالشان ، خوشحالىشان و نجابتشان ، بيانشان و بروزشان ، انديشيدنشان و گفتههاى ناگهانى آنان .
خلاصهء عبقات الانوار (حديث منزلت) (فارسى) — صفحة 442
مساهمون: السيد مير حامد حسين الهندي
ص٤٤٢