است وفشار قبر - أعاذنا اللّه منها - چه هفتاد راه دور نيست .
مىتواند بود كه تهديد نموده باشد أو را به كلمهء
خُذُوهُ فَغُلُّوهُ ثُمَّ الْجَحِيمَ صَلُّوهُ * ثُمَّ فِي سِلْسِلَةٍ ذَرْعُها سَبْعُونَ ذِراعاً فَاسْلُكُوهُ
« 1 » يعنى : اى فرزند چون وصيت مرا قبول نكنى وبجا نياورى در روز محشر وعرض أكبر داخل آن جماعتى خواهى بود كه خداى تعالى امر به ملائكة خواهد فرمود كه : بگيريد أو را ! پس بند كنيد أو را در غل وزنجير هفتاد ذرعى وبكشيد ، پس اگر سر از أطاعت شرع شريف بپيچى وپاى از اين جادّه بيرون نهى تو را چون دزدان در غل وزنجير خواهند كشيد ، وسر زنجير به دست ملائكهء غلاظ وشداد خواهد بود ، نه طاقت عذاب دارى ، ونه تاب شكنجه ، ونه راه گريز ، ونه جاى « 2 » ستيز ، ياد كن روز رستخيز را كه راهى به سوى عافيت وخير مىرود ، وراهى به سوى هاويه ونار سقر ، اكنون عاجز وسرگردان خواهى بود .
ومىتواند بود كه معنى اين باشد كه : اى فرزند ! توسن نفس امّاره به هفتاد ميخ آهنين در بند ولجام تقوى وپرهيزگارى بر سر أو كن ، وأو را به مراد هوا وهوس مگذار تا از صراط المستقيم تو را به سوى جحيم نبرد كه سبب تزلزل قدمهاست ، واحمد تو كه حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم است گويد كه : « اعراض بر كسى كه مستولى شود مىلرزد ومتزلزل مىشود » « 3 » بنابراين كاف حرف خطاب است نه تصغير .
« أحمدك جان پدر » اى عزيز ! بدان كه از بسيارى محبّت كه پدر را نسبت به فرزند مىباشد در نصيحت تأكيد كرد ومبالغه نمود ، وگفت : « تيشه بردار وتبر » يعنى اى فرزند تا وقت باقي است فرصت غنيمت شمار وسر از خواب غفلت بردار ، ودر طاعت وعبادت پروردگار تقصير جايز مدار ، كه صلاح تو در آن است وسرمايهء ايمان است ، يعنى : با تيشه وتبر طاعت وعبادت ودعاهاى با اثر زود نفس امّاره را زبون ساز .
ومىتواند بود كه معنى چنين باشد كه : اى فرزند ! دست تولّا در دامن ائمّهء هدى زده
هامش
( 1 ) الحاقّة ( 69 ) : 30 - 32 .
( 2 ) الف : حال .
( 3 ) بحار الأنوار : 67 / 61 حديث 42 ( با اندكى اختلاف ) .