ودر باب ارث مادرش هرگاه قبل از فوتش آزاد شود ، يا قبل از قسمت تركه با تعدّد وارث آزاد گردد ارث مىبرد به نحوى ارث مىبرد در صورتي كه مطلقا كنيز نبوده باشد ، واگر در صورت كنيزى وارث منحصر در أو باشد جبرا أو را از تركه بخرند وآزاد كنند وتتمّهء ارث را به أو دهند ، واينها در صورتي است كه بايع جبرا با مادرش زنا كرده باشد وإلّا از مادرش نيز ارث نمىبرد ، وبعد از آنكه ارث به أو رسد أو را ادّعا ومطالبه مىرسد تا جواب بايع چه باشد .
سؤال تك [ 420 ] :
هرگاه زيد گاوهاى عمرو را بدون اذن أو بگيرد ودر خانهء خودش ببندد وبيرون رود ، پس خالد وارد خانهء زيد شود وريسمان را از سر گاوها برآورده آنها را سر دهد « 1 » وگم شوند ، آيا غرامت آنها بر كيست ؟
وادّعاى خالد آن است كه به قصد استخلاص آنها را سر داده است .
جواب :
هر يك از زيد وخالد كه بدون اذن شرع ومالك آنها را به قبض درآورده ضامن است واستقرار غرامت بر خالد است كه آنها را در محلّى سر داده كه به حسب ظاهر موضع امن واستحفاظ نبوده وخودش نيز محارست آنها ننموده است ، ومجرّد قصد احسان واستخلاص فايدهء دنيوية نمىبخشد وأو را از ضمان خلاص نمىسازد .
سؤال تكا [ 421 ] :
جمعى كه مال وخون وأسير شيعيان را حلال مىدانند وبدون مضايقه ايشان را خريدوفروش مىنمايند ومىكشند ، هرگاه از آنها نيز از براي ما نسبت به آنها ممكن شود چه صورت دارد ؟
جواب :
هر كس كه ظاهرا مسلمان باشد وبه كلمهء طيبهء « لا اله الّا اللّه ، محمّد رسول اللّه » گويا ، وخدا را يكى ومحمّد صلّى اللّه عليه وآله وسلّم را پيغمبر داند خون ومالش محترم وبر ديگران به غير وجه شرعي محرّم است هرچند كه منافق وسنّى
هامش
( 1 ) يعنى : رها كند .