جواب :
ارث مىبرد وعقوق مانع ارث نمىشود ، بلكه موجب عقاب « 1 » اخروى وتأديب دنيوي مىباشد مگر آنكه توبه كند هرچند كه بعد از مرگ « 2 » باشد ، وبه اعمال صالحه روح پدر را شاد كند وخود را از عقوق « 3 » بيرون آورد .
سؤال تيط [ 419 ] :
شخصي دختر خود را به كسى فروخته وقدرى باغ نيز از ارث والدهء صبيّه مانده ؛ آن را نيز فروخته ، ومبلغ دوازده تومان صداق والده نيز در ذمّهء اوست ، الحال صبيّهء مذكوره ادّعاى باغ را با وجه صداق وبيست تومان قيمت خود را كه از مشترى گرفته مىنمايد ، آيا به أو مىرسد يا نه ؟
جواب :
اگر آن دختر مسلمانزاده است واز بايع به وجه « 4 » حلال ، يا شبهه به هم رسيده است بيعش باطل است وثمن به مشترى برمىگردد ، واگر مشترى به نكاح جبري ، يا از بابت كنيزى به أو جماع نموده مشغول الذّمة به مهر المثل أو مىشود ، واگر به زنا از بايع به هم رسيده در وقتي كه مادرش كنيز بوده ؛ پس آن دختر را از آقاى مادر خريده ملك أو مىگردد « 5 » هرچند كه جماعش بر أو حرام مىباشد - به اجماع اماميه - زيرا كه ولد زنا حكم فرزند زانى وزانيه دارد در باب نكاح « 6 » ، ودر اين مسأله أهل سنّت خلاف دارند « 7 » ، وبه هر تقدير بايع مىتواند كه آن دختر را در اين صورت بفروشد .
هامش
( 1 ) د ، حجري : عذاب .
( 2 ) ب : موت .
( 3 ) ج : عقوبت .
( 4 ) ه : وطى .
( 5 ) اگر پدر يا مادر آزاد باشند فرزند به اشرف آنها ( آزاد ) ملحق خواهد شد اجماعا مگر در يك صورت وآن صورت اين است كه : مولى كنيزش را به ازدواج مرد آزادى درآورد وشرط نمايد كه فرزندان برده باشند در اين صورت عدهاى پذيرفتند كه برده باشند . مختلف الشيعة : 2 / 568 ، الدروس الشرعية : 2 / 193 . بنابراين چون مولى آزاد است دختر به ملك مشترى در نمىآيد .
( 6 ) تذكرة الفقهاء : 2 / 613 ، إيضاح الفوائد : 3 / 41 و 42 .
( 7 ) مغنى ابن قدامه : 7 / 91 ، المجموع : 16 / 222 .