حلّى رحمه اللّه در « منهاج الكرامة » روايت نمودهاند كه : روزى حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم ايستاده كه ناگاه أبو سفيان بر خرى سوار بود ويزيد آن را مىكشيد ومعاوية آن را مىراند چون حضرت نظرش بر أو افتاد فرمود كه : « لعن اللّه الراكب والقائد والسائق » « 1 » ، يعنى : لعن كند خدا آن هر سه را .
قاصر گويد كه : مراد به يزيد در اين حديث يزيد بن أبي سفيان است كه بزرگتر از معاوية بود وپيش از أو از جانب عمر در شام حكومت نمود « 2 » وبعد از مردنش يزيد بن معاوية متولّد شد وبه نام أو مسمّى گرديد .
سؤال تيد [ 414 ] :
قاضى تحكيم كه نه مقلّد باشد ونه مجتهد باشد مىتواند كه امام نماز جماعت گردد ؟
جواب :
مطلق قاضى اعمّ از قاضى مطلق وقاضى تحكيم عبارت است از بالغ ، عاقل ، مجتهد جامع الشرائط ، شيعي مذهب ، حلالزاده ، وهر كس كه بر اين صفات نبوده متوجّه فتوا وحكم وقضا گردد فاسق باشد به إجماع كلّ علماء از مجتهدين واخبارى ، ومع هذا اگر با امكان اخذ از مجتهد كوتاهى كند [ و ] تقليد ، با عدم امكان احتياط در مسائل « 3 » متعلقه به خود ننمايد نماز فرادى نتواند كرد ، چه جاى جماعت .
وفرقى نيست ميان قاضى مطلق وقاضى تحكيم مگر در وقت ظهور امام عليه السّلام كه هر مجتهدي را كه بخصوصه از براي قضا منصوب سازد أو قاضى مطلق خواهد بود وهر مجتهدي كه در آن زمان بدون نصب امام به تحكيم طرفين ورضاى خصمين ميان آنها حكم كند قاضى تحكيم باشد ، وتا حكم نكرده هر يك از خصمين مىتواند كه أو را عزل كند وراضى به قضاى أو نشود به خلاف
هامش
( 1 ) ربيع الأبرار : 4 / 400 ، تذكرة الخواص : 201 ، وقعة صفين : 220 ، الغدير : 10 / 139 .
( 2 ) الإصابة : 3 / 656 ، الاستيعاب : 3 / 649 .
( 3 ) ه : مسائل عبادات .