نفهميده ، بدون قصد وشعور از أو صادر شده واين احتمالها دربارهء أو برود به حسب شرع مسموع است وميان خود وخدا مؤاخذ است هرگاه دروغ گفته باشد ، به هر تقدير توبه كند كه توبهاش ميان خود وخدا مقبول خواهد شد ، على الأظهر ، هرچند كه به ظاهر شرع قبول نشود وكشته شود ، وهرگاه ادّعاى شبهه نكند مرتد خواهد بود وبا أو سلوك مرتد نمايند .
سؤال شو [ 306 ] :
زيد فوت شده از سر سه پسر ودو دختر ويك زوجه لا غير ، وبعد از أو نيز دو صبيه فوت شده با يك پسر كه زن وپسر دارد ، فريضهء هر يك « 1 » را بيان فرمائيد ؟
جواب :
از ارث زيد ثمن به زوجه مىرسد وربع باقي به دو دختر وهمچنين به هر يك از پسرها نيز ربعي ، وسهم دو دختر هرگاه بىفرزند وشوهر مردهاند به مادر مىرسد ، وهمچنين از سهم پسر متوفّى سدس به مادر مىرسد ، خلاصه مجموع تركهء زيد را يكصد ونود ودو سهم كنند وثمنش كه بيست وچهار است « 2 » با ربع باقي كه چهل ودو است « 3 » با سدس ربع كه هفت است « 4 » ومجموع كه هفتاد وسه سهم است به زوجه مىرسد ، وبه هر يك از پسرها چهل ودو ، وبه ورثهء باقيهء پسر متوفّى سى وپنج مىرسد .
سؤال شز [ 307 ] :
شخص مسلمانى با مسلمان ديگر دعوا كرده وديگرى به أو گفته كه : من نقيبم وتو كه مسلمانى چرا پيش من نيامدهاى ودعا نگرفتهاى كه كسب مىكنى ؛ بدون اذن من بايد كسب نكنى ، ودعا اين است : « خار مار
هامش
( 1 ) ه : هر يك از ورثه .
( 2 ) حصه زوجه 24 8 / 192
( 3 ) باقيمانده ما ترك 168 24 - 192 حصه دو دختر كه به مادر داده مىشود 42 4 / 168
( 4 ) چون در فرض سؤال يك پسر فوت شده است ، بنابراين سدس حصّهاش به مادرش مىرسد كه مىشود : 7 6 / 42