قسمت چه توان كرد ميان دو از ايشان * خالش پسر عمّ شد وعمّش پسر خال ؟
جواب :
مثلا : هرگاه زيد وعمرو برادر باشند ، وزينب را زيد گرفته واز أو بكر به هم رسيد ، وعمرو كلثوم دختر زينب را گرفت از أو خالد به هم رسيد ، وزبير برادر مادرى كلثوم مادر عمرو را گرفت واز أو وليد به هم رسيد ، پس خالد متوفّى گرديد از سر بكر ووليد ، پس بكر خال وپسر عمّ خالد است ووليد عمّ وپسر خال أو [ خالد ] است ، وميراث خالد ميان ايشان بالمثالثة قسمت مىشود ، وبعد از آنكه جواب را در صحرا گفتم ودر آوردم ، در شهر به جواب آن - از شعر - برخوردم :
شاگردى من كن تو بسى ماه وبسى سال * تا شرح كنم حال پسر عمّ پسر خال
گر زان كه شود مادر امّت زن عمّت * فرزند عمّت هست در اين حال ترا خال
هرگاه شود مادر بابت زن خالت * حاصل شود از بهر تو عمّ وپسر خال
ميراث سه سهم است بگويم كه بدانى * دو سهم برد عمّ ويكى مىبردش خال [ * 39 ]
سؤال رصح [ 298 ] :
هرگاه شخصي بميرد ووارثش منحصر در يك شخص باشد كه هم عمّ باشد وهم خال ، چگونه ارث مىبرد ؟ وتصويرش به چه نحو مىشود ؟ [ * 40 ]
جواب :
هرگاه بكر پسر زيد رقيه دختر زينب را - كه نيز زن زيد است وخالد را از زيد به هم رسانيده - بگيرد واز رقيه وليد را به هم رسانيد خالد خال وعمّ مىشود ، وهمين نسبت ميان مرحومان صاحب مدارك وصاحب معالم