تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مقامع الفضل — صفحة 108

مساهمون:

ص١٠٨
هامش
ذيلا فقط به چند اختلاف اشاره مىشود : الف : محروميّت از زمين و . . . مخصوص زوجه‌اى است كه ذات الولد نباشد يا شامل ذات الولد هم مىشود . ب : أكثر علماء محروميت را مخصوص غير ذات الولد مىدانند ، وعدّهء قليلي هم شامل هر دو . ج : محروميّت زوجه از زمين مخصوص خانهء مسكونى است يا شامل درختان وباغها وزمينهاى غير مسكونى هم مىشود ؟ د : اگر زن را از زمين خانه ودرختان و . . . محروم كرديم آيا از قيمتش هم محروم مىكنيم يا نه ؟ واختلافات ديگر : بنابراين اگر وراث بخواهند احتياط را مراعاة كنند لازم است سهم مادرشان را از مال قارچقاى از يك هشتم به يك شانزدهم تقليل دهند زيرا ملك قارچقاى شامل زمين وخانه ودرختان و . . . مىشود وبر طبق عقيدة چند تن از بزرگان زن ذات الولد هم از زمين ارث نمىبرد . وفرض مىكنيم قيمت زمين وخانه مساوى است ووقتي قيمت زمين را از ثمن خارج كنيم باقي مانده 15 خواهد شد . قيمت خانه 15 2 / 30 قيمت زمين 15 15 - 30 وبر طبق احتياط فقط قيمت خانه را به عنوان ثمن تقسيم مىنمائيم . سهم خواهر 3 5 / 15 سهم هر يك از برادران 6 2 * 3 وچون 15 تومان قبلا بين برادران وخواهر بطور مساوى تقسيم شده است وبه خواهر 5 تومان داده شده بود - وحال آنكه سهمش 3 تومان بيشتر نبود - بدين جهت خواهر به هر برادر يك تومان مىپردازد . واما مبناى اين احتياط كه : « اگر تمام ثلث را به أو بدهيد وهيچ از أو نگيريد بهتر وأحوط خواهد بود » اين است كه ممكن است در منزل مثلا درختانى داشت كه به عنوان ثمن محاسبه شده باشد ، وطبق بعضي از أقوال نبايد محاسبه مىشد ودر صورت محاسبه نشدن سهم دختر بيشتر وسهم مادر از 15 تومان هم كمتر مىباشد ؛ بنابراين ممكن است سهم خواهر بر طبق اين محاسبه بيش از 5 تومان بوده وحتّى از برادران طلبكار باشد نه بدهكار بدين جهت مؤلّف فرمودند : اگر چيزى نگيريد بهتر وأحوط خواهد بود . وامّا اگر شوهر دوّم بعد از زوجه‌اش بميرد مؤلّف در اينجا نيز سهام را بدون ثمن محاسبه كرده ، وسپس به ثمن اشاره كرده است ما براي روشن شدن فرمايش مؤلّف بهمان روش محاسبه مىكنيم .
مقامع الفضل — صفحة 108 | مؤسسة العلامة المجدد الوحيد البهبهاني / آقا محمد علي كرمانشاهي