و صدّق بما سلف من الحقّ ، و اعتبر ما مضى من الدّنيا بما بقي منها ، فإنّ بعضها يشبه بعضا ، و آخرها لاحق بأوّلها و كلّها حائل مفارق . ( 1 ) و عظّم اسم اللّه أن تذكره إلّا على حقّ ، و أكثر ذكر الموت و ما بعد الموت ، و لا تتمنّ الموت إلّا به شرط وثيق . ( 2 ) و احذر كلّ عمل يرضاه صاحبه لنفسه ، و يكره لعامّة المسلمين . و احذر كلّ عمل يعمل به في السّرّ ، و يستحى منه في العلانية ، و احذر كلّ عمل إذا سئل عنه صاحبه أنكره أو اعتذر منه . ( 3 ) و لا تجعل عرضك غرضا لنبال القول ، و لا تحدّث النّاس بكلّ ما سمعت ، فكفى بذلك كذبا . و لا تردّ على النّاس كلّ ما حدّثوك به ، فكفى بذلك حرام دان حرام او را ، و تصديق كن بدانچه بگذشت از حق ، و عبرت گير آنچه بگذشت از دنيا بدانچه باقى ماند از او ، بدرستى كه بعضى [ از ] آن ماننده باشد [ به ] بعضى ، و آخر آن رسنده باشد به اوّل آن ، و همهء آن به گردنده و جدا شونده [ است ] .
( 1 ) و تعظيم كن نام خدا را [ از اين ] كه ياد كنى او را ، يعنى سوگند نخورى الّا به حق ، و بسيار گردان ذكر مرگ را و آنچه پس از مرگ باشد ، و آرزو مخواه مرگ را الّا به شرطى از عمل صالح محكم . ( 2 ) بپرهيز از هر عملى كه بپسندد آن را صاحب او براى نفس خود ، و كراهت دارد براى عامهّء مسلمانان ، و بپرهيز [ از ] هر عملى كه عمل كنند آن را در پنهان ، و شرم دارند از آن در آشكارا ، و بپرهيز از [ هر ] عملى كه چون سؤا [ ل ] كنند از او صاحب او را انكار كند آن را يا عذر خواهد از آن . ( 3 ) و مگردان نام [ و ] ننگ خود را نشانه براى تيرهاى گفتار ، و سخن مكن مردمان را به همهء آنچه شنيده باشى تو [ كه ] پسنده باشد به آن دروغ [ تو ] ، و رد مكن بر مردمان هر گاه كه
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 400
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٤٠٠