و إن ظنّت الرّعيّة بك حيفا فأصحر لهم بعذرك ، و اعدل عنك ظنونهم بإصحارك ، فإنّ في ذلك إعذارا تبلغ فيه حاجتك من تقوّمهم على الحقّ . ( 91 ) و لا تدفعنّ صلحا دعاك إليه عدوّك للهّ فيه رضى ، فإنّ في الصّلح دعة لجنودك ، و راحة لهمومك ، و أمنا لبلادك ، و لكنّ الحذر كلّ الحذر من عدوّك بعد صلحه ، فإنّ العدوّ ربّما قارب ليتغفّل . ( 92 ) فخذ بالحزم ، و اتّهم في ذلك حسن الظّنّ . و إن عقدت بينك و بين عدوّ لك عقدة ، أو ألبسته منك ذمّة ، فحط عهدك بالوفاء ، و ارع ذمّتك بالأمانة . ( 93 ) و اجعل نفسك جنّة دون ما أعطيت ، اگر گمان برند رعيّت به تو ميلى [ به ستم ] ، پس ظاهر كن مر ايشان را عذر خود [ را ] ، و بگردان از خود گمان هاى ايشان به ظاهر كردن تو [ عذر درست خود ] ، بدرستى كه در آن عذر آوردن است كه برسى در او به حاجت خود از راست كردن ايشان بر حق . ( 91 ) و دفع مكن صلحى را كه بخواند تو را به آن دشمن تو [ كه ] مر خدا را در او رضا باشد ، بدرستى كه در صلح آسودگى است مر لشكر تو را ، و راحت باشد مر غم هاى تو را ، و ايمنى مر شهرهاى تو را ، و ليكن بپرهيز [ به ] همهء حذر از دشمن تو پس از صلح كردن او ، بدرستى كه دشمن بسا كه نزديك شود تا غافل فرا گيرد . ( 92 ) پس فراگير به هشيارى ، و دروغ شمر و تهمت دان در آن [ صلح ] گمان نيك بردن را به دشمن ، و اگر عقد كرده باشى ميان تو و ميان دشمنى كه تو را است عهدى [ را ] ، يا در پوشيدى او را از خود عهدى ، پس نگهدار عهد خود را به وفا كردن ، و نگهدار عهد خود را به امانت . ( 93 ) و گردان نفس خود را سپر پيش آنچه
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 360
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٣٦٠