المقدّر لجميع الأمور بلا رويّة و لا ضمير ، الّذي لا تغشاه الظّلم ، و لا يستضيء بالأنوار ، و لا يرهقه ليل ، و لا يجري عليه نهار ، ليس إدراكه بالإبصار ، و لا علمه بالإخبار . ( 2 )
منها في ذكر النبي صلى الله عليه و آله و سلم :
أرسله بالضّياء ، و قدمّه في الاصطفاء ، فرتق به المفاتق و ساور به المغالب ، و ذلّل به الصّعوبة ، و سهّل به الحزونة ، حتّى سرّح الضّلال ، عن يمين و شمال . ( 3 ) گشتن علم [ نيازمند است ] ، و نه [ از ] علمى فايده گرفته ، تقدير كننده [ است ] مر همهء كارها را بى انديشه ، و نه به ضمير دل ، آن كه نپوشد او را تاريكى ها ، و در روشنى نشود به [ سبب ] روشنى ها ، و نرسد او را شبى ، و نرود بر او روزى ، نيست در يافتن او به ديدن ، و نه علم او به خبر دادن . ( 2 ) [ بخشى از اين خطبه در وصف رسول خدا - صلعم - است ] : بفرستاد او را به روشنى [ نبوّت ] ، و مقدّم داشت او را در گزيدن ، پس ببست به [ سبب ] او گشادگى ها و شكاف ها را ، و غلبگى جست به [ سبب ] او مغالبه كنندهء او را ، و رام كرد به او دشوارى را ، و آسان و نرم كرد به او درشتى ها را ، تا كه رها كرد و جدا كرد گمراهى را از راست و چپ . ( 3 )