درويشى ، و فراغت پيش از مشغولى ، و زندگى پيش از مرگ « . و فرمود : « هر كه بيمناك باشد همه شب راه سپرد و هر كه همه شب را رود به منزل رسد ، بدانيد كه متاع خدا گران است ، بدانيد كه متاع خدا بهشت است » ( 1 ) . و چون از اصحاب خود غفلت و فريفتگى مشاهده فرمود ، فرياد بر كشيد : « مرگ شما فرا رسيد يا به شقاوت يا به سعادت » . و رويات است كه : « هيچ صبح و شماى نيست مگر اينكه منادى ندا مىكند : اى مردمان الرّحيل الرّحيل « و يكى از بزرگان گويد : » آهستگى و درنگى در هر چيزى نيكوست مگر در اعمال آخرت « . و از آنهاست : گناهكارى شكَّى نيست كه گناهكارى از رذائل دو قوه غضب و شهوت با هم است ، زيرا بعضى از انواع آن از رذائل يكى از آن دو از جانب افراط يا تفريط يا از باب تباهى و زبونى آن است ، و بعضى ديگر از انواع آن از رذائل ديگر است . و ضدّ آن تقوا و ورع و به معنى اعم اجتناب از مطلق معصيت از بيم خشم و ناخشنودى خداست ، و آنچه در فضيلت آن دو وارد شده گذشت ، آنها را به ياد آر . و از آنهاست : بىشرمى و آن بىتوجهى و بىپروائى نفس ، و شرمنده نشدن از ارتكاب محرّمات شرعى و عقلى و عرفى است ، و آشكار است كه اين صفت از فساد و زبونى دو قوه غضب و شهوت است .
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 60
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٦٠
هامش
( 1 ) حديث را با « احياء العلوم » : 4 - 390 تصحيح كرديم . .