حرم خود ساخت ، و با تحريم شكار و كندن درخت آن بر حرمت خانهء خود تأكيد فرمود ، و آن را بمانند پايتخت پادشاهان مقرّر داشت ، تا زيارت كنندگان از راههاى دور ژوليده مو و غبار آلود قصد آن كنند ، و براى صاحب خانه تواضع و فروتنى و به درگاه جلال و عزّت و عظمت او تضرّع و زارى نمايند ، با اعترافشان كه او منزّه است از اينكه خانه اى وى را در بر گيرد يا در شهرى جاى گيرد .
و شكَّى نيست كه اجتماع در چنين جايگاهى ، علاوه بر فوايدى كه در آنست از حصول الفت و مصاحبت مردمان ، و مجاورت بزرگان و نيكانى كه از شهرها و سرزمينها آمدهاند ، و همدستى همّتها و انديشه ها ، و يارى و هماهنگى نفوس بر تضرّع و زارى و دعا براى سرعت اجابت درخواستها ، و ياد كردن پيغمبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و بزرگداشت او و نزول وحى بر او و نهايت كوشش و اهتمام او در بلند كردن كلمة اللَّه و نشر و ترويج احكام دين او ، سبب نرم دلى و صفا و جلاى نفس خواهد شد .
و چون حج بزرگترين تكليفهاى الهى براى اين امّت است ، آن را بمنزلهء رهبانيّت در آيينهاى پيشين قرار داد ، زيرا امّتهاى گذشته وقتى قصد عملى مىكردند كه دشوارترين تكليف بر نفس است ، از خلق كناره مىكردند و از خانمان خود جدا مىشدند و به سر كوهها مىرفتند ، و دور شدن از مردم را به طلب انس به خدا و صافى و خالص شدن براى او در جميع حركات و سكنات بر مىگزيدند ، پس لذّات حاضر را ترك مىكردند ، و رياضتهاى سخت و دشوار را به طمع آخرت بر خود لازم مىگردانيدند ، و خداوند در كتاب خود ايشان را ستوده ، و مىفرمايد :
ذلِكَ بِأَنَّ مِنهُم قِسيسينَ وَرُهبانا وَأَنَّهُم لا يَستَكبِرُونَ 5 : 82 ( مائده ، 82 ) « اين بدان سبب است كه در ميان آنان دانايان و راهبان ( دير نشينان و تاركان دنيا ) هستند و ايشان گردن كشى نكنند » .
و مىفرمايد :
وَ رَهبانِيَّةً ابتَدَعُوها ما كَتَبناها عَلَيهِم الا ابتِغاءَ رِضوانِ اللَّه 57 : 27 ( حديد ، 27 ) « و رهبانيّت ( دير نشينى و ترك دنيا ) را از خودشان در آوردند ، ما آن را بر آنان ننوشتيم [ و اين را نمىخواستند ] مگر براى طلب خشنودى خدا »
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 480
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٤٨٠