و امّا لباس ظاهر ، نعمتى است از جانب خداى تعالى كه آدميزادگان عورتهاى خويش بدان بپوشند ، و اين لباس كرامتى است كه خداوند بدان وسيله فرزندان آدم را مخصوص گردانيده ، و آن لباس مؤمنان را آلتى است براى اداى واجباتى كه بر آنان مقرّر فرموده . و بهترين لباس آن است كه تو را از خداى عز و جل مشغول نگرداند ، بلكه به ذكر و شكر و طاعت او نزديك سازد ، و تو را به خود بينى و ريا و خود آرايى و فخر فروشى و تكبّر و بزرگ منشى نكشاند ، كه اينها از آفات دين و موجب سنگدلى است . پس هر گاه جامهء خويش را مىپوشى ، پوشش رحمت خدا را دربارهء گناهانت به ياد آر ، و باطن خود را به صدق و راستى بپوشان چنان كه ظاهر خود را به لباس پوشانى ، و باطن تو بايد در پردهء راستين هيبت و ظاهر تو در پوشش طاعت باشد . و با ديدهء عبرت به فضل خداى عزّ و جلّ بنگر كه چگونه براى پوشاندن عورت ظاهر اسبابى كه لباس باشد آفريد ، و درهاى توبه و انابه را براى پوشاندن عورت باطن كه گناه و اخلاق بد باشد گشود . و هيچ كس را [ به سبب اطلاعى كه از كارهاى بد او دارى ] رسوا مكن كه خدا بزرگتر از آن را بر تو پوشانده . و مشغول اصلاح و بر طرف كردن عيب خود باش و از حال و كار ديگران كه ربطى به تو ندارد دست بردار . و از پرداختن به كار ديگرى كه سبب تباهى و نابودى عمر توست بر حذر باش . و چنين نباشد كه با سرمايهء تو ديگرى سود برد ( يعنى ديگرى به عمل تو از عذاب نجات يابد ، مثلا با غيبتى كه تو از ديگرى بكنى ) و خود هلاك و معذّب گردى ، كه فراموشى گناهان از بزرگترين عقوبتهاى الهى در دنيا و بالاترين اسباب عذاب در آخرت است . و ما دام كه بنده به طاعت خداى تعالى مشغول و در پى شناختن عيوب نفس خويش است ، و آنچه را كه مايهء عيب و زشتى در دين خداى عز و جل است ترك مىكند از آفات بر كنار است ، و در درياى رحمت الهى فرو رفته و به جواهر فايده هاى حكمت و بيان دست مىيابد . و ما دام كه از گناهان خود غافل و از عيوب نفس خويش جاهل باشد و به نيرو و قدرت خود تكيه كند هرگز رستگار نخواهد شد ( 1 ) « .
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 423
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٤٢٣
هامش
( 1 ) اين حديث را با « مصباح الشريعة » : باب 7 تصحيح كرديم . .