نهم - محبّت كسانى كه با هم در يك سبب شريكند ، مانند محبّت برادران و نزديكان با يكديگر ، و هر چه سبب نزديكتر باشد محبّت شديدتر است ، و لذا محبّت برادران از محبّت عموزادگان ، مثلا بيشتر است ، و هر كه خدا را شناخت و همه موجودات را منسوب به او دانست و به مقام توحيد رسيد ، و ارتباط خاصّى را كه ميان خدا و مخلوقات هست دريافت ، همه موجودات را از اين جهت كه با آنها در آفرينش و داشتن موجد حقيقى شريك است دوست دارد .
گاهى بعضى از اسباب دوستى يا بيشتر آنها در يك شخص جمع مىشود ، و محبّت مضاعف مىگردد ، چنان كه اگر مردى فرزند زيبا صورت و خوشخو و دانشمند و فرزانه داشته باشد كه به پدر و مادر و ديگران نيكوئى مىكند ، محبّت پدر به وى بسيار شديد مىشود ، زيرا بيشتر اسباب محبّت در او جمع شده است . و گاهى شخص ديگرى را به واسطه وجود بعضى از اسباب محبّت دوست دارد بدون اينكه در خود او اين اسباب وجود داشته باشد . و گاهى اسباب محبّت در ميان دو نفر مختلف است و هر يك ديگرى را از جهتى دوست دارد ، و نيروى محبّت به قدر نيروى سبب است ، پس هر چه سبب بيشتر و نيرومندتر باشد محبّت شديدتر است .
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 180
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص١٨٠