در محتملين نيز قادر بر احتياط به تمام معنا هستيم بدون اينكه تشريع لازم آيد چگونه ؟
شما هم ظهر را بجاى آور هم جمعه را لكن چنان كه قبلا هم گفتم اينگونه نيت كن كه :
- ظهر را بجا مىآورم لتحقّق واجب الواقعى به او بصاحبه قربة الى اللّه
و سپس :
بگو : جمعه را بجا مىآورم لتحقق واجب الواقعى به او بصاحبه قربة الى اللّه اين مىشود احتياط كامل العيار
* جناب شيخ چرا حضرات خيال مىكردند كه احتياط كامل ممكن نيست ؟
چون خيال مىكردند احتياط كامل اينست كه :
نيّت بايد فى كلّ من المحتملين بخصوصه باشد ، يعنى : قصد قربت و قصد وجه در هريك از دو طرف شبهه بخصوصه و علىحده جارى شود . و حال آنكه اين امر ممكن نيست .
چرا ؟
زيرا : دو عمل بر ما واجب نشده كه در هر دو قصد قربت و قصد وجه بر ما لازم باشد بلكه يك واجب واقعى برعهدهء ماست كه در نتيجه يك قصد قربت و يك قصد وجه لازم دارد كه با طريق تعليمى ما حاصل مىآيد .
* جناب شيخ قصد تعيين را چه مىكنيد ؟
بله ، اعتراف مىكنيم كه قصد تعيين در اين طريق پيشنهادى ممكن نيست يعنى : نمىتوان دست گذاشت روى احد المحتملين و گفت : هذا واجب .
امّا : اين نقص ضررى به بحث ما وارد نمىكند و دليلش هم آنست كه در عبارت و الحاصل آوردهايم .
* * *
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 93
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٩٣