ترجمه
( مسئله دوم در زياد كردن جزء است از روى عمد )
زياد كردن جزء از روى عمد در جزئى محقّق مىشود كه شرط زياد نكردن آن ( از جانب شارع ) ، اعتبار نشده است .
پس اگر ( اين جزء زيادى ) به شرط لا ( يعنى به شرط عدم زيادت ) ، اخذ و اعتبار شده باشد ، زيادتش موجب اختلال عمل است ، به جهت ناقص بودن .
زيرا ( عمل ) فاقد شرط مثل عمل ترك شده ( و انجام نگرفته ) است ، همانطور كه اگر اين ( اين جزء ) نسبت به وحدت و تعدّد لا به شرط اخذ شود ، در فاسد نبودنش اشكالى وجود ندارد ( پس اينگونه موارد از محلّ بحث خارجاند و شرط است در صدق زيادى عمدى ، قصد بودن جزء مستقلا .
و امّا زياد كردن صورت و يا هيئت جزء ، نه به قصد جزء بودن آن ، چنانكه اگر سجده كند ( زيادة ) به خاطر ( فرمان سجده ) در سور عزائم ، در نماز زيادت در جزء به حساب نمىآيد .
بله ، در برخى از اخبار آمده است كه چنين زيادتى در فريضه مأمور به است كه سخن در معناى زيادت در نماز به زودى خواهد آمد .
سپس ( بعد از منقح شدن محلّ بحث ) شيخ مىفرمايد : زياد كردن عمدى بر چند وجه متصوّر است :
- احدها ؛ اينكه زياد كند ( مصلّى ) جزئى از اجزاء نماز را به قصد اينكه ، جزء زائده جزئى مستقل باشد همانطور كه اگر معتقد شود ، شرعا يا تشريعا كه واجب در هر ركعتى ( از نماز ) دو ركوع است ، مثال سجدتين .
- و الثانى ، اينكه قصد كند كه مجموعهء جزء زائد و مزيد عليه يك جزء واحد باشد ، مثل اينكه شرعا يا تشريعا معتقد شود كه واجب در ركوع ، جنس و طبيعت ركوع است كه بر واحد و متعدد صادق است ( مىخواهى يك ركوع به جا بياورى ، مىخواهى چند ركوع به جا بياور ) .
الثالث : اينكه زائد را انجام دهد به عنوان بدل از مزيد عليه ، پس از رفع يد از ( جزء ) اوّلى ، يا اقتراحا و دلخواهش ، مثل اينكه سوره را بخواند ، سپس در اثناء نماز و يا پس از اتمام نماز بداء براى او حاصل شود ( خواندن آن را رها كند ) و شروع كند سورهء ديگرى را به خاطر يك هدف يا غرض شرعى مثل فضيلت و يا به خاطر يك هدف دنيوى مثل تعجيل كردن و يا به خاطر وقوع فعل اوّلى بر وجه فساد به سبب فقدان برخى از شروط مثل انجام دادن اجزاء از روى ريا ، و يا عدم طمأنينهء معتبره در انجام عمل و سپس براى او بدا حاصل شود در اعادهء عمل بر وجه صحيح .