در نتيجه : كسى كه راه اجتهاد و تقليد را رها كرده است و به احتياط عمل مىنمايد ، عمل او صحيح است .
از طرف ديگر : همان گونه كه جزم به نيّت با به جا آوردن اقل ميسّر نيست با به جا آوردن اكثر هم ميسّر نمىباشد ، زيرا :
1 - در اين كه واجب ، اقلّ است يا اكثر ، شك وجود دارد .
2 - با وجود شك و ترديد ، جزم به نيّت امكان ندارد .
پس : قصد قربت از برائتى و اشتغالى ممكن است و جزم به نيت از آنها ممكن نيست و لذا از اين جهت تفاوتى ميان ايشان نمىباشد « 1 » .
نتيجه بحث اين كه : جناب شيخ و حضرت امام خمينى ( ره ) هر دو متفق بودند كه عقل در ترديد ميان اقلّ و اكثر ، حكم به برائت مىنمايد ، اگرچه تقرير و بيان آنها از حكم دليل عقلى متفاوت است .
* * *
پاورقی
( 1 ) . انوار الهداية : ج 2 ، ص 303 - ر . ك ، تهذيب الاصول : ج 2 ، ص 343 ، و تنقيح الاصول : ج 3 ، ص 473 .