شبههء تحريميّه نيست .
فى المثل : شما نذر كردهاى كه در يك روز معين از سال روزه بگيرى ، لكن اكنون فراموش كردهاى كه آن روز كدام روز بوده است .
در اينجا : روزه مردّد مىشود ميان سيصد و شصت روز سال ، كه اين شبهه وجوبيّه و غير محصوره مىباشد .
* با توجّه به مطالب فوق مراد از ( لو فرض محتملات الواجب غير محصورة لم يسقط . . . ) چيست ؟
درحقيقت پاسخ به اين سؤال است كه اگر شبههء ما در شبههء وجوبيّه غير محصوره باشد وظيفهء ما چيست و چه بايد بكنيم ؟
آيا مخالفت قطعيّه جايز است و مىتوان گفت چون شبهه غير محصوره است علم اجمالى كالجهل رأسا است و تكليف فاقد امتثال ، پس ديگر لازم نيست كه روزه بگيريم و يا نماز بخوانيم ؟
آيا انجام بعضى از محتملات واجب است و يا اينكه انجام احد المحتملات كافى نبوده بايد به قدرى از محتملات انجام شود كه منجرّ به عسر و حرج نشود ؟
و لذا جناب شيخ در پاسخ به اين سؤالات مىفرمايد :
بايد تردّد در شرط را كه در مثال اشتباه قبله است ، از تردّد در ذات الواجب كه در مثال نذر روزه است جدا نمود .
به عبارت ديگر : مثالهاى شبههء غير محصوره را در اينجا جدا مىكند .
چرا ؟ زيرا :
1 - گاهى منشا شبهه ، اشتباه در شرط است .
فى المثل : اگر شما شك دارى كه به كدام طرف نماز بخوانى ، منشا اشتباهت اشتباه قبله است ، و لذا : بخاطر ندانستن قبله 360 احتمال در نماز بوجود مىآيد .
نكته : قناعت به خواندن نماز در چهار جهت به دليل وجود نصّ است گاهى هم منشا شبهه ، نفس الماهية و يا شك در ذات الواجب است .
فى المثل : شما نذر كردهاى كه روز معيّنى از سال را روزه بگيرى و لكن اكنون فراموش كردهاى كه چه روزى را نذر نمودهاى ؟
و لذا : اين روزى را كه نذر كردهاى در آن روزه بگيرى مردّد ميان 360 روز است .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 159
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٥٩