* مراد از ( و على ما ذكرنا ، فلو ترك المصلّى المتحير . . . الخ ) چيست ؟
درحقيقت پاسخ به اين سؤال است كه ثمرهء ارشادى بودن و مولوى بودن در اينجا چيست ؟
و لذا مىفرمايد :
اگر وجوب انجام اين محتملات ارشادى باشد و ما تمام محتملات را انجام داده و واقع را احراز كنيم ، تنها يك ثواب بما داده مىشود كه آنهم ثواب واقع است و اگر وجوب آن مولوى باشد ، براى انجام هريك از محتملات جداگانه يك ثواب مقرّر مىشود .
در نتيجه : در مورد قبله ، چهار ثواب به ما اعطاء مىشود .
حال : بنا بر ارشاديت اين وجوب ، چنانچه تمام محتملات را ترك كنيم ، يك عقاب مىشويم و اين بخاطر ترك واقع است .
امّا بنا بر مولويت اين وجوب ، اگر همهء محتملات را ترك نمائيم ، به تعداد محتملات عقاب نيز متعدّد مىشود .
و امّا : بنا بر ارشاديت اين وجوب ، اگر برخى محتملات را انجام دهيم ، در صورتى كه واجب واقعى در ميان آنها باشد ، باز هم يك ثواب داريم و الا يك عقاب مىشويم لكن بنا بر مولويت به همان نسبت ثواب و عقاب داريم .
* * *
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 153
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٥٣