براى رضاى خداى تعالى . گفت : لو لم تفعل لسفعت وجهك النّار ، اى ، اگر نه چنين كردى آتش روى تو را بسوزانيدى .
و پيغامبر - عليه السّلام - گفت : العبد إذا نصح لسيّده و احسن عبادة اللّه فله اجره مرّتين ، اى ، بنده چون خواجهء خود را نصيحت كند و بندگى خداى را نيكو به جاى آرد ، او را دو مزد باشد . چون ابو رافع آزاد شد بگريست و گفت : مرا دو مزد بود يكى از آن بشد . و پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - گفت : عرض علىّ اوّل ثلاثة يدخلون الجنّة و اوّل ثلاثة يدخلون النّار . امّا اوّل ثلاثة يدخلون الجنّة :
فالشّهيد ، و عبد مملوك احسن عبادة ربّه و نصح لسيّده ، و عفيف متعفّف ذو عيال ، و اوّل ثلاثة يدخلون النّار : امير مسلّط ، و ذو ثروة لا يعطى حقّ اللّه ، و فقير فخور ، اى ، عرضه داشته شد بر من اول گروهى كه در بهشت روند و اول گروهى كه در آتش روند . اما اول گروهى كه در بهشت رود شهيد باشد ، و بندهء مملوك كه بندگى پروردگار خود برزد « 419 » و خواجهء خود را نصيحت كند ، و صاحب عيال باز باشنده از زشتى بطبع و به تكليف ، و اول گروهى كه در آتش روند اميرى مستولى باشد ، و توانگرى كه حق خداى تعالى ندهد ، و درويشى كه فخر كننده باشد . و أبو مسعود انصارى گفت : در اثناى آن چه من غلام خود را مىزدم از پس خود آوازى شنيدم دو بار : اعلم يا ابا مسعود . پس بنگريستم پيغامبر - عليه السّلام - را ديدم ، تازيانه بينداختم . گفت : و اللّه ، اللّه اقدر عليك منك على هذا ، اى ، به خداى كه خداى بر تو قادرتر از آن است كه تو بر اين . و پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - گفت : إذا ابتاع أحدكم الخادم فليكن اوّل شيء يطعمه الحلو فانّه اطيب لنفسه ، اى ، چون يكى از شما خدمتكارى خرد بايد كه اول خوردنى كه به وى دهد شيرينى باشد ، چه اين نفس او را خوش گردانندهتر باشد . اين حديث را معاذ روايت كرده است . و بو هريره روايت كرد كه پيغامبر - عليه السّلام - گفت : إذا اتى أحدكم خادمه بطعامه فليجلسه و ليأكل معه ، و ان لم يفعل فليناوله ، اى ، چون يكى از شما را خدمتكار او طعامى آرد ، بايد كه او را بنشاند و با او تناول كند ، و اگر نكند بايد كه او را از آن بدهد . و در روايتي ديگر : إذا كفى أحدكم مملوكه صنعة طعامه فكفاه حرّه و مئونته و قرّبه إليه فليجلسه فليأكل معه ، او ليأخذ اكلة فليروّغها - و أشار بيده - فليضعها بيده في فيه و ليقل كل هذه ، اى ، چون يكى از شما را خدمتكار او ساختن طعام كفايت كند و گرمى و مئونت آن از وى دفع گرداند و آن را پيش وى آرد ، بايد كه او را بنشاند و با او بخورد ، يا لقمهاى گيرد و آن را چرب گرداند و به دست خود به دهان او نهد و گويد
هامش
( 419 ) برزيدن ، ورزيدن .