حقيقى توكَّل را كه قرب الهى باشد . يعنى : غرض متوكَّل از توكَّل ، قرب الهى باشد و بعد از هر چه غير او است و متوكَّل اين چنينى با خدا است و هرگز از او جدا نيست و به مضمون بلاغت مشحون : « كنت سمعه الَّذي يسمع به ، و بصره الَّذي يبصر به » ، فائز و عامل است .
فان أردت ان تكون متوكَّلا لا متعلَّلا ، فكبّر على روحك خمس تكبيرات ، و دع امانيّك كلَّها توديع الموت للحيوة .
پس اگر خواهى كه متوكَّل به معنى ثانى باشى ، كه حقّ توكَّل است و غير مولاى حقيقى و صاحب تحقيقي ، هيچ چيز ديگر منظور تو نباشد ، پس خود را مرده گير و پنج تكبير كه از براى نماز ميّت مقرّر است بر خود گفته گير و بگذر از همهء آرزوها ، و وداع كن از همهء تعلَّقات ، و از براى تحصيل حيات ابدى از حيات عارضى كه مشوب است به آلام و مكاره بگذر ، و به حكم : « موتوا قبل ان تموتوا » ، در زندگى خود را مرده گير .
و ادنى حدّ التّوكَّل ان لا تسابق مقدورك بالهمّة ، و لا تطالع مقسومك ، و لا تستشرف معدومك ، فتنقض بأحدهما عقد ايمانك و أنت لا تشعر .
مىفرمايد كه : پستترين مرتبهء توكَّل اين است كه روزيى كه از براى تو از جانب رزّاق حقيقى قسمت شده ، پيش از وقت نطلبى ، و توقّع زيادة از قدر مقرّر هم نداشته باشى ، و عمر عزيز خود را از براى تحصيل او در نبازى ، كه اينها منافى توكَّل است و تعرّض هر كدام از اينها ، موجب زوال ايمان كامل است .
و ان عزمت ان تقف على بعض شعار المتوكَّلين حقّا ، فاعتصم بمعرفة هذه الحكاية .
يعنى : اگر مىخواهى كه واقف شوى بر بعضى از شعار و طريقهء اهل توكَّل كه در
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 465
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٤٦٥