أجسام ، نقصان راه نمىيابد ، همچنين صدق و راستى هم موجب نورانيّت ساير قوا است و از كمال او چيزى كم نمىشود .
و الصّادق حقّا هو الَّذي يصدّق كلّ كاذب بحقيقة صدق ما لديه ، و هو المعنى الَّذي لا يسمع معه سواه ، او ضدّه مثل آدم عليه السّلام ، صدّق ابليس في كذبه حين اقسم له كاذبا لعدم ما به من الكذب في آدم عليه السّلام .
مىفرمايد كه : صادق به حقّ و حقيقت كسى است كه ، تصديق كند و راست داند قول هر كاذب را ، چه آن چه نزد او است ، حقيقت صدق است و از معنى كذب و حقيقت ناراستى ، عارى است و به اعتقاد او كذب و دروغ وجود ندارد . از اين جهت هر چه مىشنود ، از هر كه باشد خواه راست و خواه دروغ ، قياس به خود همه را راست مىپندارد . مثل حضرت آدم عليه السّلام كه چون صادق حقيقى بود و از شوائب دروغ و حيله خالى بود ، گول از شيطان خورد و قسم دروغ او را قبول كرد . و خداوند عالم نيز اشارت به اين نمود كه : * ( وَلَمْ نَجِدْ لَه عَزْماً . ) * ( طه - 115 ) ) * يعنى : نيافتيم ما آدم را كه ارادهء مخالفت حكم خدا كند ، امّا چون ابليس قسم دروغ خورد ، گفتهء او را راست پنداشت و كرد آن چه كرد .
و لانّ ابليس أبدع شيئا ، كان اوّل من أبدعه و هو غير معهود ظاهرا و باطنا ، فخسر هو بكذبه على معنى لم ينتفع من صدق ادم عليه السّلام على بقاء الابد .
و به سبب اين بدعت بد ، كه از شيطان ناشى شد و اختراع دروغ كه كرد ، گرديد شيطان اوّل كسى كه بدعت گذاشت در روى زمين ، و احداث نمود چيزى كه هرگز نبود ، نه به حسب ظاهر و نه به حسب باطن ، و به خيال كسى هم نمىگذشت . و به سبب اين بدعت ، خاسر و زيانكار شد ، و به اين دروغ كه به آدم عليه السّلام گفت و فريب
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 455
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٤٥٥