باطل ، بجا نشاند . بلكه هر گاه ظاهر شود كه خطا كرده است ، برگردد و تا ممكن باشد از براى نفع دنيا ، ترك آخرت نكند و به خسران آخرت ، راضى نشود و خسران دنيا را بر خسران آخرت اختيار نمايد .
و دليل العاقل شيئان ، صدق القول ، و صواب الفعل .
مىفرمايد كه : نشانهء عاقل دو چيز است ، گفتار راست ، و كردار درست .
و العاقل لا يحدّث بما ينكره العقول ، و لا يتعرّض للتّهمة ، و لا يدع مداراة من ابتلى به .
مىفرمايد كه : عاقل بايد حرفى نگويد كه هر گاه به سمع عقلا رسد ، انكار كنند ، و نيز بايد كه در عرضهء تهمت ، نشود و به حكم : « اتّقوا مواضع التّهم » ، از گفتار و كردارى كه مظنّهء تهمت باشد ، احتراز كند ، و نيز بايد با مردم مدارا كند و به هموارى سلوك نمايد ، و با مؤالف و مخالف و دوست و دشمن ، اين طريقه را از خود فوت نكند .
و يكون العلم دليله في اعماله ، و الحلم رفيقه في أحواله ، و المعرفة يقينه في مذاهبه .
مىفرمايد كه : عاقل بايد علم ، دليل او باشد در كردار . يعنى : هر چه كند موافق علم باشد و علم را مرشد و هادى خود داند و هر چه كند به اشارهء او كند و در هيچ كار دست از او بر ندارد .
و نيز حلم بايد رفيق او باشد و در جميع حالات از درشتى و بد خلقى ، محترز باشد و در همه حال ، خواه صحّت و خواه مرض و خواه در خلأ و خواه در ملأ ، ملازم يقين و معرفت باشد و از مقتضاى معرفت و يقين منحرف نشود ، و خلل در او راه ندهد ، و هر كدام از اين فقرات ، خبرند و به معنى انشاء ، و از براى كمال رغبت و ميل به وقوع مضمون اينها ، تعبير به خبر شده است ، چنان كه در عربيّت مذكور است .
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 252
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٢٥٢