عفيف مىشود . و هر گاه هر دو عفيف باشد ، حيات دل ، كه عبارت از صفا و جلاى باطن است ، حاصل خواهد شد . و ممكن است كه ضمير مجرور راجع به « صوم » باشد . يعنى : صوم موجب حيات دل است . و اين معنى نيز ، نزديك به معنى اوّل است .
و طهارة الجوارح .
و فايدهء ديگر ، پاكى اعضا و جوارح است . چرا كه روزهء كامل ، چنان كه مذكور شد ، مشتمل است بر حفظ جوارح و اعضا ، از ديدن ناملايم و شنيدن نامناسب و تناول ناموافق .
و عمارة الظَّاهر و الباطن .
فايدهء ديگر ، تعمير ظاهر و باطن است . امّا اشتمال روزه بر تعمير ظاهر ، يا به واسطهء اشتمال روزهء كامل است بر حفظ اعضا و جوارح از حركات ناملايم ، چنان كه دانستى . و يا به واسطهء آن كه تعمير ظاهر ، عبارت از مشغول بودن به ذكر بارى تعالى است و به ياد او بودن . و اين معنى در روزه اهمّ است . چرا كه آدمى در غير روزه در بعضى اوقات ، به واسطهء اشتغال به امور عاديّه : مثل اكل و شرب و نكاح و امثال اينها ، ممكن است كه في الجملة از ذكر خدا فارغ شود و از اين فيض عظيم محروم ماند . و اين اسباب در روزه دست بهم نمىدهد ، و امّا اشتمال روزه بر تعمير باطن ، ظاهر است . چرا كه هر گاه روزه دار به اوصاف مذكوره ، موصوف شد و از مخلَّات و منافيات ، احتراز نمود ، به عمارت دل ، كه عبارت از پاكى او است از لوث افكار باطله و مخاطرات زائفه ، موصوف خواهد شد .
و الشّكر على النّعم ، و الاحسان إلى الفقراء .
فايدهء ديگر ، شكر گزارى نعمتهاى الهى است . چرا كه به سبب روزه و گرسنگى ، قدر تنعّمات وافيهء ماضيه بر او ظاهر خواهد شد ، و شكر او را بجا خواهد آورد .
و فايدهء ديگر ، إحسان نمودن است به فقرا و ارباب حاجت . چرا كه به سبب
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 156
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص١٥٦