مىگرفت .
در رابطه با اعلاميهء تخليه منطقه خليج فارس از ارتش انگليس پس از گفتگوهاى ديرپاى ايران با انگليس در 15 اوت 1971 بحرين دولتى مستقل اعلام گرديد . ايران استقلال بحرين را به رسميت شناخت و با آن دولت روابط سياسى برقرار كرد . پس از بيرون رفتن ارتش انگليس از پايگاه نظامى بحرين ، پايگاه هوائى امريكائى در اين جزيره بر - قرار شد .
در رابطه با مسئله بيرون رفتن ارتش انگليس از خليج فارس در پايان 1971 ، با شركت فعال انگليسها در منطقه خليج فارس فدراسيون شيخنشينهاى عربى تشكيل گرديد ( ابو ظبى ، دوبى ، شارجه ، عمان ، فجيره و رأس الخيمه ) اين شيخنشينها در كرانههاى جنوبى خليج قرار داشتند . ايران به رسميت شناختن اين فدراسيون را رد كرد چون نسبت به سه جزيره كوچك واقع در تنگه هرمز يعنى ابو موسى ، تومب بزرگ و تومب كوچك ادعاى مالكيت داشت و اعلام كرد اين جزاير سابقا به آن كشور تعلق داشته و تقريبا 80 سال پيش انگليسها آنها را اشغال كردهاند . دولتهاى عربى عليه ادعاهاى ايران نسبت به اين سه جزيره به پا خاستند . در ظرف دو سال مذاكراتى بين دولت ايران و نماينده انگليسى لوئيس جريان داشت ، و در پايان 1971 موافقت شد كه ايران جزاير نامبرده را اشغال كند و در عوض اين دولت فدراسيون شيخنشينهاى عربى خليج فارس را به رسميت بشناسد .
در اول دسامبر 1971 ارتش ايران جزاير ابو موسى ، تومب بزرگ و تومب كوچك را اشغال كرد . در دوم دسامبر همان سال ايران اعلام داشت فدراسيون شيخنشينهاى عربى خليج فارس را به رسميت مىشناسد . اشغال اين سه جزيره بهوسيله ايران باعث اعتراض چند كشور عربى از جمله چند شيخنشينهاى عضو فدراسيون گرديد . در رابطه با اين رويدادها ، ايجاد روابط سياسى ايران با شيخنشينهاى عربى تا نوامبر 1972 طول كشيد .
پس از اعلام تخليه منطقه خليج فارس از ارتش انگليس ، دولت ايران از اين چگونگى بهره برد و خواست نقش يك قدرت بزرگ را در خليج بازى كند و اين گونه جاى ارتش انگليس را براى حفظ ذخاير نفت و راه صدور آن ، در منطقه خليج بگيرد ، و حتى برآن شد پيكار عليه جنبشهاى آزادى ملى مردم اين منطقه را بهعهده گيرد . ضمن رابطه با اين گرايش ، ايران در ظفار مداخله نظامى كرد . بنا به تقاضاى سلطان عمان ، قابوس ، ايران نيروهائى را به عمان فرستاد و اين نيروها همراه ارتش مزدور سلطان جنبشهاى پارتيزانى را كه بهوسيله جبههء تودهاى آزادى عمان رهبرى مىشد سركوب كردند .
دولت ايران رسما اعلام داشت كه از اصل « تبديل اقيانوس هند و خليج فارس به منطقه صلح و امنيت » پشتيبانى مىكند و با مداخله دولتهاى خارجى و عمليات نظامى اين
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 617
مساهمون: ا . آ . گرانتوسكى
ص٦١٧