دگرگونىهائى در سياست خارجى ايران پديد آمد . اصولى كه رسما براى برگزيدن چنين روشى از سوى دولت ايران اعلام شد « استقلال سياست خارجى ملى » بود . اصل اين سياست حفظ وابستگى كامل با امريكا و كشورهاى ديگر سرمايهدارى بود كه بهموجب آن دولت ايران مانند سابق در پيمان سنتو شركت داشت و به موازات آن روابط اقتصادى و همكارى فنى با اتحاد شوروى و كشورهاى سوسياليستى را هم برقرار مىكرد .
اما در سالهاى اخير گرايش و سمتگيرى سياست خارجى ايران به كشورهاى امپرياليستى هرچه بيشتر شدت يافت . در ژانويه 1975 پس از افزايش درآمد نفت شاه ايران وامها و اعتبارهائى را به سرمايهداران و بانكهاى بينالمللى در انگلستان و كشورهاى سرمايهدارى پيشرفته ديگر ، واگذار كرد ، و حتى اعلام داشت كه با سرمايهگذارى در اين كشورها ، ايران به جهان غرب تعلق خواهد داشت . نخستوزير ايران ، هويدا در ژانويه 1975 اعلام داشت كه جمع وامها و كمكهاى ايران به دولتهاى خارجى در سال 1974 در حدود 9 ميليارد دلار بوده است . ايران 25 % سهام كمپانى كروپ را كه وابسته به آلمان غربى بود خريدارى كرد . اما به سال 1975 ضمن رابطه با كاهش نسبتى درآمد نفت نسبت به سال 1974 ، شاه اعلام داشت كه واگذارى وامها و اعتبارات به دولتهاى پيشرفتهء سرمايه - دارى اشتباه بوده است و گفت در آينده چنين وامهائى داده نخواهد شد .
ايران همچنين درآمد سرشار نفت را براى خريد مقادير عظيمى اسلحهء گرانبها و بهدردنخور مصرف كرد . در سالهاى 1973 و 1974 خريد اسلحه نوين تنها از ايالات متحده امريكا ، به 8 / 6 ميليارد دلار بالغ شد . علاوهبر اين مقدار زيادى اسلحه از انگلستان و آلمان غربى خريدارى گرديد . رويهمرفته جمع خريد اسلحه و سازوبرگ نظامى در اين مدت به 8 ميليارد دلار رسيد . درعينحال طبق مدارك سازمان ملل متحد جمع فروش اسلحه در تمام جهان ساليانه 20 ميليارد دلار بود . اين به آن معناست كه هر فرد ايرانى كه سطح زندگيش بارها پائينتر از مردم اروپاى غربى بود ، بايستى مبالغ گزافترى را ضمن مقايسه با شهروندان كشورهاى اروپائى كه جزو پيمان ناتو بودند ، براى هزينههاى نظامى ، تحمل مىكرد . هماكنون ايران سرگرم خريد سلاحهاى بمباران نابودكننده و هليكوپترهاى نظامى آخرين نمونه ، تانكهاى سنگين ، ناوهاى جنگى ، از جمله ناو هواپيمابر و اسلحه نوين ديگر است . در بندر چابهار عظيمترين پايگاه دريائى نظامى در اقيانوس هند ساخته مىشود .
هزينههاى هنگفت نظامى ايران به سياست برترىجوئى اين كشور در منطقه خليج فارس بستگى داشت . چون اين منطقه براى ايران يگانه راه دريائىاى بود كه كشور را به دنياى خارج مربوط مىكرد ، ( اگر راه دريائى درياى خزر را بهشمار نياوريم ) و منطقهاى بود كه در آن ذخاير سرشار نفت نهفته بود . صدور نفت ايران هم از راه خليج انجام
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 616
مساهمون: ا . آ . گرانتوسكى
ص٦١٦