كمپانى جديد امريكائى و انگليسى قرار مىگرفت - اين شركت جديد شامل دو قسمت به نام سازمان عملياتى و سازمان فروش موسوم بود ، در اين سازمانها مانند پيش امپرياليستهاى خارجى صاحبكار و همهكاره بشمار مىآمدند ، البته نقش امريكائيان در اين سازمان فعالتر در نظر گرفته شده بود .
در همان هنگام كه هريمن در تهران سرگرم مذاكره بود رئيس بانك صادرات - واردات امريكا بهنام هاستون اعلام داشت كه ممكنست مبلغ 25 ميليون دلار به دولت ايران واگذار كند و مؤسسه فنى امريكائى به نام « ليفاكتورس اينكور پوريتد » پيشنهاد كرد حاضر است 2500 كارشناس امريكائى را براى تعويض پرسنل انگليسى پالايشگاه نفت به ايران اعزام دارد .
همهء اين واقعيتها گواه بر آن بود كه هنگام مذاكره هريمن در ايران ، امريكا كوشش مىكرد دوباره ايران را وادارد تا منابع نفتى خود را در اختيار انحصارگران بيگانه قرار دهد . اما در اين مورد امريكائيان تلاش مىكردند كه تسلط انگليسها را در اين زمينه هرچه بيشتر محدود كنند و تا آنجا كه ممكنست انحصارات نفتى امريكا را بر منابع نفت ايران مسلط گردانند . و به همين منظور بود كه امريكائيان به مصدق وعده وام دادند و پيشنهاد كردند كارشناسان خود را براى اداره تأسيسات نفت جنوب و غيره اعزام خواهند داشت .
در موقعيت اوج جنبش بيهمتاى ضد امپرياليستى مردم ، دولت مصدق پيشنهاد امپرياليست - هاى انگليسى - امريكائى را كه هنگام مذاكرات هريمن مطرح شد ، نپذيرفت .
انگليسها با پشتيبانى امريكائيها پس از آنكه دريافتند نمىتوانند ايران را از راه فشار - هاى ديپلماتيك و اقتصادى ، توطئه و تحريك و تهديد نظامى از ميدان دركنند ، در اكتبر 1951 مسئله را جهت رسيدگى به شوراى امنيت ارجاع كردند . اتحاد شوروى عليه طرح اين مسئله در شوراى امنيت رأى داد و از نظريات دولت ايران درباره اينكه ملى كردن صنعت نفت ايران يكى از مسائل داخلى ايران است و نمىتواند در صلاحيت رسيدگى شوراى امنيت قرار گيرد ، پشتيبانى كرد . انگليس و امريكا كوشش داشتند تا از راه مذاكره در شوراى امنيت درباره مسئله نفت ايران موضوع اداره صنعت نفت ايران را به دست شركتهاى « بينالمللى » مطرح كنند . اما اينبار هم نخستوزير ايران مصدق ، اين پيشنهاد را بهعنوان اينكه با منافع ملى ايران مغايرت دارد ، رد كرد .
دولت انگلستان از فشارهاى خود بر ايران نكاست و كوشيد اين كشور را در محاصره اقتصادى و تنگناى مالى قرار دهد . اين دولت ورود كالاهاى انگليسى را به ايران تحريم كرد .
شركت نفت انگليس - ايران پالايشگاه نفت آبادان را بهحال تعطيل درآورد ، تمام كشتىهاى نفتكش از كنارههاى آبادان بيرون برده شدند ، به كمپانىهاى نفت انگليسى و
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 532
مساهمون: ا . آ . گرانتوسكى
ص٥٣٢